Nieuw: Cees van Casteren in Z-A
Dinsdag 6 maart. Na drie dagen overgeven en hoge koorts is Adi weer terug in de wijnkelder. Het is al miserabel om ziek te zijn, voor een wijnmaker is ziek worden tijdens de oogst helemaal ellendig. Hij lijkt echter weer in goede vorm. Als ik wat beteutert naar de vele krenten kijk in de trossen chardonnay, merkt hij: “Dat is fenolische rijpheid, Cees”. Maar even later zegt hij iets serieuzer: “die krenten worden niet geperst, de pers gaat maar tot 1,8 bar, ze zullen er nog precies zo uitkomen als ze erin gaan.” Als ik later bij het verwijderen van de pulp in de pers kijk, heeft hij inderdaad volledig gelijk gehad. De krenten kan ik er nog helemaal intact uithalen en opeten.
Adi is weer beter
Dinsdag 6 maart. Na drie dagen overgeven en hoge koorts is Adi weer terug in de wijnkelder. Het is al miserabel om ziek te zijn, voor een wijnmaker is ziek worden tijdens de oogst helemaal ellendig. Hij lijkt echter weer in goede vorm. Als ik wat beteutert naar de vele krenten kijk in de trossen chardonnay, merkt hij: “Dat is fenolische rijpheid, Cees”. Maar even later zegt hij iets serieuzer: “die krenten worden niet geperst, de pers gaat maar tot 1,8 bar, ze zullen er nog precies zo uitkomen als ze erin gaan.” Als ik later bij het verwijderen van de pulp in de pers kijk, heeft hij inderdaad volledig gelijk gehad. De krenten kan ik er nog helemaal intact uithalen en opeten.
Vervolgens hebben we de chardonnay, viognier en roussanne in de ‘cold room’ geproefd. Allemaal fantastisch spul, zelfs de roussanne, al miste die misschien wat zuren. ‘s Ochtends vaten gestapeld voor Randolph in de vatenkelder. Lijkt simpel maar die krengen moeten echt heel precies gestapeld worden, met evenveel ruimte tussen de vaten en je moet goed uitkomen op het einde van de rij. Daarna een uur de crusher bedient. Enorm lawaai maakt dat ding maar de trossen verliezen alle steeltjes, blad en andere zaken die niet in de tank dienen te komen. De regen heft de cabernet sauvignon veel goed gedaan. De druiven zijn stevig en gezond en mooi rond, terwijl de pitjes helemaal bruin zijn en de schillen mooi zacht van smaak.
Tijdens de lunch hebben we een Master of Wine theoriesessie gehouden. Het is geweldig om mijn Master of Wine examenvragen af te kunnen vuren op ervaren lieden als Randolph en Luke; ik krijg in korte tijd ontzettend veel praktische antwoorden. Daar kan ik wat mee.
De volgende dag belt Adi op: hij is ineens weer zieker geworden dan hij ooit is geweest. Het Rustenberg team is echter volledig op elkaar ingespeeld.
De Biecht
Een biecht lucht op zoals de Katholieken onder ons weten. Gisteren –woensdag 7 maart-leende ik het ‘bakkie’ (een gloednieuwe witte Toyota pickup) van assistent-wijnmaker Randolph. Daarmee reed ik met Sophie naar het nabijgelegen restaurant Tokara, enkele kilometers om de hoek van Rustenberg. Het is zelfs dermate dichtbij dat de wijngaarden van Tokara direct grenzen aan die (Wagga) van Rustenberg. Het restaurant heeft een groot terras met een groots uitzicht, de keuken is eigentijds Zuid-Afrikaans en de service uitstekend. Verder heeft men een goede wijnkaart. Toen we om 23.00u het restaurant verlieten, en ik de pickup uit de nauwe parkeerplek draaide, was ik vooral gericht op wat er achter me gebeurde. Zo’n pickup is een heel gevaarte en ik wilde zeker niks raken. De boom aan de linker voorkant van de auto had ik echter niet gezien. Enkele seconden later zat er een lelijke deuk in Randolphs nieuwe auto. Shame on me.
Verder was gisteren een geweldige dag: ik heb pumpovers gedaan, rack & return, vaten gevuld, vaten geschilderd en Nico Walters, de wijnbouwkundige van Rustenberg, een ochtend vergezeld. Ook heb ik een Master of Wine stijl proeverij georganiseerd met vijf syrahs/shiraz. Daaronder Chateau Raspail (Gigondas), Falernia Alta Tierra Syrah (Elqui, Chili), Eileen Hardy (South Australia), Brampton Shiraz en L’Esprit de Fontcaude (een cru uit de Languedoc-Roussillon). Hoewel alleen Jerome de derde wijn inderdaad herkende als Brampton, was er wel een soort consensus dat het samen met Eileen Hardy de beste wijn was. (Brampton is echter veel goedkoper dan alle andere wijnen die ter tafel stonden –voor Shiraz liefhebbers dus een aanrader!). Mijn enige commentaar op de Brampton Shiraz 2005 was dat hij nog veel te jong is; in anderhalf tot 2 jaar zal de wijn zich nog veel beter presenteren, terwijl hij nog zeker een jaar of 6 tot 8 kelderpotentieel heeft.
Gisteren met Randolph, Luke, Unatie en John de wijngaarden in geweest om de rijpheid van de cabernet druiven in Wagga te beoordelen. Heerlijk zachte, rijpe schil en lichtbruine pitten. Verleidelijk zoet. Helemaal rijp. Onderaan de hellingen waren de druiven duidelijk minder onder stress en ook minder rijp. Randolph besloot daarop de bovenste helft van Wagga apart te analyseren en daarop om de bovenste helft wel te oogsten maar de onderste helft nog niet.
Met Nico Walters door zijn computerprogramma gelopen dat per perceel de noodzaak van irrigatie aangeeft. Men heeft een kleine vijftig meters in de grond die continu aangeven wat de luchtvochtigheid is, het bodemtype, de vochtigheid van de bodem, de temperatuur en uiteindelijk het stressniveau van de wijnstokken. Men heeft maximumwaarden gedefinieerd en minimumwaarden (per druivenras, per individueel wijngaardperceel). Mocht een plant onder de minimumwaarden komen, wordt er afhankelijk van het tijdstip in de groei of rijping, besloten tot irrigatie. Aangezien het echter eergisteren flink geplensd heeft in Stellenbosch waren we in korte tijd door alle blocks gelopen: geen irrigatie benodigd, de meeste stressniveaus waren prima. In de meeste gevallen was het ook nog duidelijk dat er enkele dagen langer gewacht moest worden voordat er verder geoogst kan worden. Op Wagga dus na, die later vanmiddag of morgenvroeg binnen zal komen.
Oogst rode wijn is nu ongeveer halverwege. De eerste resultaten zijn goed. Het fruit is rijp en gezond, zonder enige rot of andere problemen. Ik heb de indruk dat de regen de cabernet sauvignon goed heeft gedaan. Mede dankzij een paar koelere dagen (en de regen zelf natuurlijk) zijn de wijnstokken minder gestresst.
Volgens Luke –een Ier die na zijn studententijd in Kaapstad in Zuid-AFrika is blijven plakken en wel als wijnmaker- oogst men in Napa nog veel rijper (of moet ik zeggen ‘overrijper’?) dan hier in Zuid-Afrika. Hij kan het weten want hij heeft de afgelopen jaren Screaming Eagle gemaakt in Napa –niet de minste wijn- en overweegt nu zich daar permanent te gaan vestigen.
Inmiddels heb ik een getuigenverklaring gemaakt voor Randolphs verzekering en kopieen van mijn paspoort en rijbewijs bijgevoegd. Dat ik hem kan helpen het geld terug te krijgen van de verzekering, geeft me –naast de biecht uiteraard- weer een beter gevoel. Toch een Katholiek dus.
Dag 3: Lekker dag voor jou verder
Zet een vrouw tijdens een romantisch diner een glaasje Cahors voor van een recent oogstjaar en zij zal je met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid trakteren op een zuur gezicht. 
De vernietiging van het klassement van de Crus Bourgeois du Médoc door de rechtbank in Bordeaux heeft een drietal producenten in Saint- Emilion ertoe geïnspireerd het kersverse klassement van hun eigen appellation juridisch aan te vechten. Het gaat hier uiteraard om châteaux die in 2006 een degradatie te slikken kregen. Begrijpelijk, want zo’n degradatie betekent in commercieel opzicht in de regel een ramp. Van de in totaal elf gedegradeerden die zich niet langer grand cru classé mogen noemen, is het trio Villemaurine, Cadet Bon en Guadet-Saint-Julien nu tot actie overgegaan. Ze zijn van mening dat ze ten onrechte hun status zijn kwijtgeraakt door vermeende partijdigheid en vooringenomenheid binnen de selectiecommissie. Ook zijn de klagers er niet over te spreken dat hun degradatie op geen enkele wijze gemotiveerd zou zijn en dat ze geen kans zouden gekregen hebben om daartegen in beroep te gaan. Het tere punt bij de selectie was de verplichting om tien jaargangen te laten beoordelen. Diverse châteaux die pas sinds een paar jaar een nieuwe, ambitieuze eigenaar hebben, zijn daardoor gestraft voor fouten in het verleden. Andere heeft het wellicht toch structureel aan voldoende kwaliteit ontbroken. Wordt vervolgd!
Het was te voorspellen. Er lijkt altijd wel onenigheid rond de Kaefferkopf in Ammerschwihr. En dat is dan zeer diplomatiek uitgedrukt. Nu die wijngaard na jaren van procedurele verwarring eindelijk zijn fel begeerde en zwaar bevochten status van Alsace Grand Cru binnengehaald heeft, is het weer niet goed. Eigenaars van percelen die bij de recente afbakening van de cru door het INAO buiten de boot vielen, vechten de geldigheid hiervan nu aan bij de rechtbank in Colmar. In totaal gaat het om 15 hectare van 37 eigenaars. De klagers vrezen verlies van inkomsten, omdat ze de prestigieuze naam niet meer voor hun wijnen mogen gebruiken. Als juridisch argument voor hun zaak voeren ze historisch verworven rechten aan, gebaseerd op een eerdere afbakening uit 1932. De rechter zal op 5 maart uitspraak doen.
Zoals verwacht heeft het gerechtshof in Bordeaux op 27 februari j.l. het uit 2003 daterende klassement van de Crus Bourgeois du Médoc in zijn geheel ongeldig verklaard. Aan de totstandkoming ervan kleefden dusdanig veel juridische haken en ogen dat een hoge magistraat in Bordeaux eind januari om vernietiging had gevraagd. Degenen die zich destijds tekortgedaan voelden, hebben hiermee dus hun slag binnengehaald. Of de kous daarmee af is, is echter vraag twee. Het klassement van 1932 kan immers bezwaarlijk nog representatief genoemd worden voor de situatie van nu. Nog maar eens een poging wagen om een nieuw klassement op te stellen? Alleen zullen potentiële juryleden wel drie keer nadenken voor ze zitting nemen in een selectiecommissie
Sommelier Noël Vanwittenbergh verlaat ‘zijn’ Cafe Roux, het restaurant van The Grand in Amsterdam. Per 1 april treedt hij in dienst van Okura, zodat hij zal gaan werken voor restaurant Ciel Bleu (8/10 punten in de Grootspraak-gids). Het is met pijn in het hart, maar de overstap was naar zijn zeggen onvermijdelijk. “Inmiddels zo ongeveer een jaar geleden kreeg ik te horen dat The Grand wilde bezuinigen op de wijnvoorraad. Ik heb geprobeerd dat te voorkomen, maar er was geen houden aan. Er worden weer miljoenen geïnvesteerd, maar het hotel heeft toch duidelijk prioriteit. Ik vermoed dat we binnen de Accor-groep toch een beetje een buitenbeentje zijn, en het streven lijkt er op gericht te zijn iedereen gelijk te schakelen. Een aardig restaurant met een niet al te grote wijnkaart past in dat streven. Voor mij is het pijnlijk, want ik heb dit helemaal opgebouwd. In het Okura krijg ik de ruimte weer een wijnkaart op dit niveau te maken. Dus ik ben blij met de overstap, hoeveel pijn het me ook doet.” Het betekent in elk geval dat we in Ciel Bleu iets moois mogen verwachten.
Surprise! Voor het eerst sinds ruim een halve eeuw heeft Michelin een vrouwelijke chef met drie sterren onderscheiden. Het is Anne-Sophie Pic (37) van Maison Pic in Valence. Ze is daarmee pas de vierde vrouw die deze eer ooit te beurt viel. In 1933 kregen Eugénie Brazier en Marie Bourgeois drie sterren, Marguerite Bise in 1951. 
Behalve dat Vinexpo elke twee jaar een grote wijnbeurs organiseert, doet het ook onderzoek naar de wijnmarkt wereldwijd, naar de productie van wijn en de consumptie van wijn. Dit ter ondersteuning –uiteraard- van de beurs en om het belang er van te benadrukken. Het komt voor Vinexpo dan ook goed uit dat de wijnconsumptie en –productie wereldwijd een stijgende lijn blijven vertonen. General Manager van Vinexpo, Robert Beunat, presenteerde de cijfers, die wellicht iets zonnig zijn voorgesteld –Vinexpo leeft van goed nieuws over de wijnhandel- maar de tendenzen zijn in het algemeen inderdaad positief te noemen. 
Provignoble, importeur gevestigd in Nieuwegein, is failliet. Het faillissement is op 24 januari uitgesproken. Begin januari stond het bedrijf nog met een stand op Wine Professional. Provignoble was gespecialiseerd in wijnen voor de betere restaurants. Het assortiment was dan ook opgebouwd uit veel Franse wijnen. Onder andere de huizen Château de Puligny-Montrachet, Domaine Michelot (Bourgogne), Domaine de la Conciergerie (Chablis) zaten in het assortiment. Maar ook andere landen waren goed vertegenwoordigd: Weingut Meyer Näkel (Duitsland), Cuvaison en Rudd uit Californië, en een flink aantal wijngoederen uit Italië, zoals Pira Luigi (Piemonte), Giovanni Avanzi (Veneto), Frattoria Corzano e Paterno. Zeker voor dit soort leveranciers kan een faillissement van een afnemer een flinke strop betekenen.