Nieuws

Etienne Hugel moet een onvermoeibaar man zijn. Als verantwoordelijke voor de export van het bekende huis Hugel & Fils in Riquewihr is hij constant onderweg. Met om de andere dag wel ergens een lunch en/of diner waarbij hij met de nodige gedrevenheid de wijnen van zijn eigen huis en van de Alsace in het algemeen promoot. Hugel verkoopt de meerderheid van zijn wijnen immers niet in Frankrijk, maar in het buitenland. Niet voor niets is de website van het bedrijf in zeven talen, waaronder Nederlands, Japans en Chinees.

Etienne Hugel moet een onvermoeibaar man zijn. Als verantwoordelijke voor de export van het bekende huis Hugel & Fils in Riquewihr is hij constant onderweg. Met om de andere dag wel ergens een lunch en/of diner waarbij hij met de nodige gedrevenheid de wijnen van zijn eigen huis en van de Alsace in het algemeen promoot. Hugel verkoopt de meerderheid van zijn wijnen immers niet in Frankrijk, maar in het buitenland. Niet voor niets is de website van het bedrijf in zeven talen, waaronder Nederlands, Japans en Chinees.

Alsace meets Asia

De Elzassers lonken al een poosje naar het Verre Oosten. Dat gebeurt zowel in mediacampagnes in Europa waarin combinaties met Aziatische gerechten worden gesuggereerd, als met het openen van nieuwe afzetmarkten in Aziatische landen. Allemaal vanwege dat zoetje dat in veel vins d’Alsace nu eenmaal voorkomt, ook bij huizen met een relatief droge stijl als Hugel. Etienne Hugel is een van de pioniers voor zijn streek in Azië. Het afgelopen jaar was hij er maar liefst zes keer op bezoek. En met succes, want in datzelfde jaar groeide de omzet in Azië met 60%.

Volgens Hugel, inmiddels een groot ervaringsdeskundige, slaat het ergens op om generaliserend te spreken van ‘de’ Aziatische keuken. Die bestaat namelijk niet, evenmin als ‘de’ Europese keuken. Er liggen werelden van verschil tussen de Japanse en de Thaise, tussen de Vietnamese en de Indonesische, de Chinese en de Indiase. Hij voegt er echter in één adem aan toe dat Elzaswijnen volgens hem zo gevarieerd zijn, dat er voor iedere afzonderlijke Aziatische keuken wel een passende versie te vinden is. Zie het brede aanbod aan druivenrassen en smaakstijlen, van droog tot zoet.

Indonesische keuken

Bij de vereniging van Selected Indonesian Restaurants (SIR), waarvan de aangesloten bedrijven ieder authentieke Indonesische – mogen we misschien nog ‘Indische’ zeggen? – gerechten serveren, zoekt men eveneens de nuance. Graag stelt de SIR het vooroordeel bij dat je bij de Indonesische keuken alleen maar bier of thee zou kunnen drinken, omdat wijn het er moeilijk bij zou hebben. Het tegendeel is waar, mits er maar met beleid gekozen wordt. Zolang de gerechten maar niet te pedis zijn en de wijnen niet te veel tannine hebben. Vooral wijnen met enige aromatische intensiteit, fruit en eventueel wat restsuiker blijken veelal goed aan te sluiten bij de exotische smaken van kruiden en specerijen, kokos en pinda’s.

Een van de beste voorbeelden hoe goed wijn en Indonesisch eten samen kunnen gaan, wordt al jaren geleverd door Frank Deuning, een even bescheiden als vakkundig sommelier met Javaans bloed, in diens Haagse Oriental Restaurant The Raffles. Vorig jaar organiseerde de SIR hier een zeer geslaagde demonstratielunch met Duitse wijnen. Dit jaar was het de beurt aan de Elzas, met Hugel als voor de hand liggende producent. Een en ander in samenwerking met importeur Oud Reuchlin & Boelen, die al meer dan een halve eeuw met Hugel werkt.

De menuopbouw in de Indonesische keuken is anders dan wat we in Europa gewend zijn. Er is namelijk geen strenge onderverdeling in voor-, hoofd- en nagerechten. Zodoende kan er vis na vlees komen, of soep aan het eind van de maaltijd. De enige regel is om de maaltijd te beginnen met het meest pikante gerecht. Om de zintuigen even op scherp te zetten, aldus Deuning. Fruit als echt dessert mag trouwens ook. Evenals koffie met de terecht veel geprezen ‘hot chocolate’ van The Raffles.

Proef op de som

Riesling, het visitekaartje van de Elzas, kwam in The Raffles niet in het glas. Helaas. Maar er was over nagedacht. Er bleef nog genoeg lekkers uit de Elzas over. Het menu en de wijnen:

Perkedel ikan

Viskoekje geserveerd met komkommer

Wijn: Muscat Tradition 2006

Subtiele amuse met terughoudend gebruik van kruiden en specerijen. Zachte smaak van de vis. Beendroge, toch fruitige en beschaafd aromatische Muscat. Perfecte combinatie.

*****

Otak otak

In bananenblad gestoomde vis met geraspte kokos en basilicum

Wijn 1: Gentil 2006

Wijn 2: S de Hugel 2004

Het meest pikante gerecht aan het begin. Spicy, maar gelukkig niet Thais heet. Wel een uitdaging voor de wijnen. De Gentil, een Edelzwicker in de ware zin des woords en dé allrounder in het assortiment van Hugel, charmeert met zijn fruit en toegankelijkheid. Alleen moet hij het wel afleggen tegen het gerecht. Bij superieure Edelzwicker ‘S’ – een assemblage van diverse edele druivenrassen uit de grand cru Sporen – is het precies andersom. Op zichzelf doet deze wijn niet zoveel, maar door het gerecht krijgt hij een geweldige opstoot. De rijkdom krijgt er dan ineens spanning en frisheid bij. Chemie waarbij 1 + 1 resulteert in 3!

*****

Aneka saté

Vier soorten saté

Wijn: Pinot Gris Jubilée 2001

Aan een echte saté – in dit geval in vier verschillende vleesvarianten – komt geen treurige industriële pindasaus te pas die fatsoenlijke wijn echt onmogelijk zou maken. Nee, ook hier is subtiele kruidigheid geboden. Met een ietsepietsje zoet in de saus. De Pinot Gris van dienst is zelf ook allesbehalve droog, maar het zoet stort niet. Met zijn volheid, kruidigheid en vrij lage zuurgraad past hij prima bij zowel kip als rund. Wit bij vlees dus.

*****

Udang kacang padang

Grote garnalen in een lichte pindasaus

Wijn: Pinot Noir Jubilée 2002

De wereld op z’n kop? Het zeebanket na het vlees. Met niet een witte erbij, maar een rode. En wat voor een rode! Volgens Etienne Hugel uit een lastig jaar, maar wel van behoorlijk oude stokken, met een voor de Elzas onwaarschijnlijk lage opbrengst van minder dan 40 hl/ha en met een uitgebalanceerde houtopvoeding. Kortom, niveau Bourgogne 1er Cru. Puur fruit, diepte, rijpe tannine. Verrukkelijk bij de ‘zoete’ smaakelementen in de King prawns en de enigszins aan speculaas(kruiden) herinnerende pindasaus.

*****

Soto ayam

Klassieke Indonesische kippensoep

Wijn: Gewurztraminer Vendange Tardive 2001

Kippensoep met zoete Gewurz? Zeker, want het gaat hier niet om een flauw soepje, maar een met een flinke hoeveelheid kerrie, kokos en gember. Daar mag dus best wat stevigs tegenover staan. En dat is die Gewurztraminer VT beslist. Opmerkelijk fijn in de neus, niet zwaar maar eerder Muscatachtig, en met mooi zoet in de smaak dat door het gerecht geaccentueerd wordt. Zodoende krijg je door de wijn toch een beetje een ‘nagerechtgevoel’.

*****

Mango & lychee

Wijn: Gewurztraminer Vendange Tardive 2001

Om de Europeanen toch een beetje op hun gemak te stellen nog wat exotisch fruit in de vorm van mango (in verschillende versies) en lychee. In welke wijn meent iedereen lychee te herkennen? Juist ja, in Gewurz. Verrukkelijke combinatie, dat hoeft geen betoog.

www.hugel.com

www.oudreuchlinboelen.nl

www.restaurantraffles.com

www.sir-restaurants.nl

René van Heusden

Op de foto staan, van links naar rechts: Etienne Hugel (Hugel & Fils), Frank Deuning (The Raffles), Laura van der Westerlaken (SIR) en Rudolf Bijleveld (ORB)

De Bordelais hebben besloten dat het tijd werd om iets aan hun imago te gaan doen. Kort samengevat komt dat neer op ‘jeugdig maar stijlvol’. Geen plat puberaal gedoe dus zoals bij Rosé d’Anjou. Posters en covers van proefboekjes laten tegenwoordig goed uitziende tweeverdienende hetero dertigers zien, die dankzij het nuttigen van een fijne Bordeaux uit een passend model glas een zichtbare opstoot van amoureuze gevoelens krijgen. Emotie, zogezegd. In het puriteinse Frankrijk van tegenwoordig schijnt dat allemaal niet vertoond te mogen worden, maar in de rest van de wereld gelukkig wel.
De Bordelais hebben besloten dat het tijd werd om iets aan hun imago te gaan doen. Kort samengevat komt dat neer op ‘jeugdig maar stijlvol’. Geen plat puberaal gedoe dus zoals bij Rosé d’Anjou. Posters en covers van proefboekjes laten tegenwoordig goed uitziende tweeverdienende hetero dertigers zien, die dankzij het nuttigen van een fijne Bordeaux uit een passend model glas een zichtbare opstoot van amoureuze gevoelens krijgen. Emotie, zogezegd. In het puriteinse Frankrijk van tegenwoordig schijnt dat allemaal niet vertoond te mogen worden, maar in de rest van de wereld gelukkig wel.

Maar over wat voor Bordeaux gaat het hier? Niet de flessen van 4 of 500 euro per stuk in de voorverkoop, maar over ‘gewone’ wijnen die de essentie van Bordeaux uitmaken en die in prijs zo tussen 5 en 15 euro liggen. Sinds een paar jaar laat de brancheorganisatie CIVB in belangrijke markten selecties van zulke wijnen maken die dan vervolgens gepresenteerd worden onder de noemer ‘Bordeaux op z’n best’. In Nederland gebeurde dat in 2008 voor de derde keer. Door een jury die in overgrote meerderheid (80%) uit mannen bestond. Zoals we bij Bordeaux verwachten? Niet helemaal, want CIVB en Sopexa richten zich dit jaar juist op een specifieke vrouwelijke doelgroep, de lezeressen van ELLE Eten. De zelfbewuste jonge vrouwen die weten wat ze willen en vooral veel wijn drinken. En voor wie Bordeaux wellicht gebukt gaat onder dat imago van ‘stoffige oudemannenwijn’. Een gemiste kans dan om niet meer vrouwelijke proevers uit te nodigen.

Van de in totaal 363 door importeurs ingezonden wijnen zijn er uiteindelijk 94 geselecteerd als zijnde van bovengemiddelde kwaliteit. Inderdaad, dat geeft ernstig te denken. De 2 rosés, 14 witte en 78 rode wijnen zijn verdeeld over de prijscategorieën t/m € 6,99, t/m € 9,99 en t/m € 15. Bordeaux is dus rood. Hoewel er ook nu weer de nodige kritische kanttekeningen te maken zijn bij enkele zwakke broeders in het veld – zitten die er soms om ‘politieke redenen’ in? – , ligt het gemiddelde niveau van selectie beduidend hoger dan vorig jaar. Zondermeer een verheugend gegeven. Een en ander ligt waarschijnlijk mede aan het grote aandeel ingezonden wijnen van het voortreffelijke oogstjaar 2005.

Sopexa organiseerde twee proeverijen met ‘Bordeaux op z’n best 2008’. Hoewel van tevoren gesteld was dat geïnteresseerd vakpubliek ook welkom zou zijn, waren de evenementen primair bedoeld voor liefhebsters. Vandaar dat men besloten had de wijnen niet systematisch per categorie te laten proeven, maar per importeur. Zoals dat ook gebeurt bij de salons van de Vignerons Indépendents. Direct vergelijken wordt zodoende vrijwel onmogelijk. Jammer.

Weinig verrassend was dan weer dat Bordeaux aan de absolute onderkant van de markt weinig te zoeken heeft. Pas boven de 7 euro en bij de gespecialiseerde vakhandel begint het interessant te worden. En voor nog een paar euro meer krijg je gewoon prachtige wijnen. Dergelijke Bordeaux, op basis van rijp fruit en gevinifieerd volgens moderne inzichten, is en blijft een uniek type wijn. Niet te imiteren.

Het in de inleiding lichtjes overdreven als ‘kek’ getypeerde boekje met daarin alle gegevens over de wijnen en hun importeurs is aan te vragen bij Sopexa, tel. 070-3306600.

René van Heusden

Château Belair, premier grand cru classé B in Saint-Emilion, staat op het punt van eigenaar te verwisselen. Het komt zo goed als zeker volledig in handen van het huis Jean-Pierre Moueix, waarvan de naam onlosmakelijk verbonden is met Petrus. Moueix had sinds 2006 al een aandeel van 31% in Belair.

Château Belair, premier grand cru classé B in Saint-Emilion, staat op het punt van eigenaar te verwisselen. Het komt zo goed als zeker volledig in handen van het huis Jean-Pierre Moueix, waarvan de naam onlosmakelijk verbonden is met Petrus. Moueix had sinds 2006 al een aandeel van 31% in Belair. De voornaamste aandeelhouder van het château was Pascal Delbeck, die het in 2002 overnam van mevrouw Dubois-Challon. Onder druk van torenhoge financiële lasten – lees: de onmogelijkheid om alle belastingen te betalen – was deze eerder al gedwongen tot de verkoop van een hectare wijngaard om de hoogste nood te lenigen. Dat lijkt op het eerste gezicht niet veel, maar Belair is met 12,5 hectare een klein bedrijf. Delbeck wilde koste wat het kost voorkomen dat het verder versnipperd zou raken. Hoe dan ook, hiermee gaat wel de zoveelste particuliere château-eigenaar in Bordeaux kopje onder.

Naar verwachting zullen de definitieve handtekeningen in augustus gezet worden. Over de prijs die met de transactie gemoeid is, is niets bekend.

Bron: Sud-Ouest

Riesling is een culinaire wijn bij uitstek. Om dat te onderstrepen, organiseren Perswijn en het Informatiebureau voor Duitse wijn de Riesling Challenge 2008. Een team van kok en sommelier kunnen bewijzen hoe veelzijdig riesling is door een gastronomische bereiding met kalfsvlees en een bijpassende Duitse wijn te verzinnen. De hoofdprijs: een culinair rieslingweekend in Duitsland.

Duitse wijnproducenten hebben een eeuwenoude traditie in het telen van Riesling. En ze koesteren deze klassieker als nergens anders ter wereld. Twee derde van alle Rieslingwijn is afkomstig uit Duitsland. Ook met de kwaliteit scoren de Duitse Rieslings wereldwijd. Ondanks zijn lange bestaan is Riesling één van de meest veelzijdige en modern georiënteerde druivenrassen. Combinaties met gerechten boeien, verrassen en verbazen keer op keer. Van beendroog, mineralig tot edelzoet, het hele smaakpalet dekt vrijwel alle gerechtstijlen uit de hedendaagse keuken. Ook overtuigd van Duitse Riesling? Ga de uitdaging aan en doe mee aan de prestigieuze wedstrijd Riesling Challenge. Zowel in Nederland als België wordt dit jaar voor de tweede keer de prestigieuze Riesling Challenge georganiseerd voor kok-sommeliers teams. Het team mag ook door 1 persoon vertegenwoordigd worden. Deze wedstrijd is een organisatie van het Informatiebureau voor Duitse Wijn in samenwerking met Perswijn. Aan het team (kok en wijnverantwoordelijke) wordt gevraagd een gastronomische bereiding met kalfsvlees als hoofdingrediënten te bereiden, en dit samen met een passende Duitse Riesling voor te stellen. Wat te doen? Elk team moet een dossier indienen, bestaande uit een inschrijvingsformulier, een culinair voorstel in de vorm van een receptenfiche en de uitleg van de bijpassende Riesling. In de voorselectie worden alle dossiers door een leesjury (bestaande uit professionals) beoordeeld. In totaal zullen 5 finalisten gekozen worden die persoonlijk hun Riesling-gerechtcombinatie tijdens de horeca-vakbeurs BBB 2009 aan de jury zullen voorstellen. Concreet Inzendtermijn dossier voorselectie: 30 juni 2008 Voorselectie: september 2008 Finale tijdens horeca-vakbeurs BBB: maandag 26 januari 2009 Prijzen 1ste prijs: Het winnende team wordt op een hele pagina in Perswijn voorgesteld. Daarnaast krijgt het team ook een gastronomisch Rieslingweekend in Duitsland aangeboden met diverse wijnproeverijen en een gastronomisch Rieslingdiner. Dit is geldig voor maximaal vier personen. 2de prijs: Wijnklimaatkast van Bosch t.w.v. € 2000 3de-5de prijs: Rieslingpakket t.w.v. € 500

Doe mee! Elk team moet een dossier indienen, bestaande uit een inschrijvingsformulier, een culinair voorstel in de vorm van een receptenfiche en de uitleg van de bijpassende Riesling. Schrijf je nu in en ontvang alle informatie. < Schrijf je in! >

Hoe veel wijnkennis mag je verwachten bij een adolescent(e) die net in de horeca is gaan werken? Iemand die tevoren misschien wel wat elementaire drankenkennis onderwezen gekregen heeft, maar zelf nog nauwelijks een druppel wijn gedronken heeft? Laat staan een ontwikkelde smaak heeft. En dat terwijl een groot referentiekader van essentieel belang is voor eenieder die pretendeert, dan wel gevraagd wordt, serieus met wijn om te gaan. En die succesvol te verkopen.

Hoe veel wijnkennis mag je verwachten bij een adolescent(e) die net in de horeca is gaan werken? Iemand die tevoren misschien wel wat elementaire drankenkennis onderwezen gekregen heeft, maar zelf nog nauwelijks een druppel wijn gedronken heeft? Laat staan een ontwikkelde smaak heeft. En dat terwijl een groot referentiekader van essentieel belang is voor eenieder die pretendeert, dan wel gevraagd wordt, serieus met wijn om te gaan. En die succesvol te verkopen.

Kennis is niet alleen macht, maar genereert in de horeca ook extra omzet. Via een goed advies aan tafel. Concreet: hoe krijg je de gast zo ver dat hij of zij nu eens niet die o zo voorspelbare huiswijn vraagt, maar eens een ‘echte’ wijn gaat proberen? Waarop (nog) meer marge valt te realiseren. Jonge werkkrachten mogen dan wel aantrekkelijk zijn voor bedrijven omdat ze minder kosten, het gebrek aan toegevoegde waarde als gevolg van gebrek aan kennis doet daar net zo veel afbreuk aan. Met andere woorden: de besparing wordt tenietgedaan door een verre van optimale prestatie. En dat de gast niet geamuseerd is wanneer de bediening weinig te melden heeft, spreekt voor zichzelf. Kortom, hier ligt een probleem. Wachten tot de jongelui in de bediening een jaar of tien, vijftien ouder en dan heel veel ervarener zijn, is natuurlijk geen reële oplossing. De enige praktische oplossing is om er hier en nu iets aan te doen, binnen de grenzen van het realistisch haalbare.

Een goed initiatief om iets aan de praktische wijnverkoopkennis van de jonkies te doen, komt van wijnleverancier Oud Reuchlin & Boelen, marktleider binnen de Nederlandse horeca, en wijnopleidingscentrum Het Wijninstituut. Ze hebben het initiatief genomen tot de uitgave van een boekje voor jonge, onervaren medewerkers in de horeca. De titel ervan is ‘Ik verkoop wijn in de horeca’. Voor de inhoud tekende het trendgevoelige schrijfstersduo Noële Ruitenberg en Magda van der Rijst, alias Ruit&Rijst. Die hebben geprobeerd om die onzekere tieners en begin twintigers een beetje houvast te geven binnen die toch gecompliceerde wereld van de wijn. Immers, of je het leuk vindt of niet, wijn is nu eenmaal een ingewikkelde materie. Het duo wordt geafficheerd schrijvend in een ‘frisse’ en ‘laagdrempelige’ stijl. Hoewel zulke promotiekreten normaliter ernstig wantrouwen oproepen, klopt het in dit geval best aardig.

Het boekje probeert het ‘intimiderende’ – want noodzakelijkerwijze complexe – karakter van wijn weg te nemen door de jeugdige lezers en lezeressen op hun gemak te stellen en ze er van te overtuigen dat ze het best wel kunnen. In eenvoudige taal en zonder daarbij al te vaak moeilijke woorden te gebruiken. Aangenaam therapeutisch bijna. En met handigheden als spieklijstjes en ezelsbruggetjes. Soms wordt het onbedoeld toch ook wel heel filosofisch, wanneer Kantiaans aandoende vragen gesteld worden als ‘Ken ik mezelf?’ en ‘Ken ik mijn doel?’ Zulke vragen kom je in wijnboeken maar hoogstzelden tegen! Het enige dat nog ontbreekt is de al evenzeer Kantiaanse vraag ‘Wat mag ik hopen?’ Een betere beloning…

Een enkele keer bezondigen zelfs Ruit&Rijst zich wel eens aan ‘moeilijk jargon’, maar dat is begrijpelijk. De schrijfsters zelf zijn immers wel eeuwig jeugdig van geest en proberen de toon van hun publiek zo goed mogelijk te treffen, maar laten blijken toch ook wel eens iets te veel geplaagd te worden door kennis van zaken die wellicht te hoog gegrepen is voor de doelgroep. Dat gebeurt vooral in het lexicon van begrippen. Zie een term trichlooranisol (en niet op zijn Engels ‘trichlooranisole’!). Of ‘terroir’. Ter waar? Maar of de beginnende lezers en lezeressen dat ook nog tot zich nemen? Sprak de elitaire oudere jongere.

Een sterk punt van ‘Ik verkoop wijn’ is de praktijkgerichtheid. Theorie over het belang van herkomst en vinificatiestijlen (moeilijk woord voor de doelgroep) ontbreken. Wel bevat het tips over handige spieklijstjes en al even handige oneliners die helpen bij het verkopen van betere wijn. Zelfs het openen en karafferen van flessen komt voor de zekerheid nog maar eens aan bod, al zou dat toch wel als bekend verondersteld mogen worden. Of leert men op de ROC’s tegenwoordig zelfs dat niet meer? Moeilijk te geloven. Vreemd genoeg ontbreekt enigerlei verwijzing naar het verschijnsel schroefdop. Ook het thema ‘bevat sulfieten’, tegenwoordig een verplichte vermelding op etiketten, ontbreekt.

Laat één ding duidelijk zijn: voor ‘gewone’ wijnliefhebbers is ‘Ik verkoop wijn’ niet bestemd’. Het is een uitgave die nadrukkelijk bedoeld is voor horecamedewerkers. Iedere restaurateur zou het daarom aan nieuwe medewerk(st)ers als verplichte lectuur moeten overhandigen. In eenieders belang. Van medewerker, ondernemer en gast. En dan maar hopen dat die jonge schenk(st)ers zich vervolgens suf mogen proeven en cursussen mogen volgen. Pas dan komt het echt goed.

Ruit&Rijst: Ik verkoop wijn in de horeca

Uitgegeven door het Wijninstituut

Prijs: € 8,95 inclusief BTW, exclusief verzendkosten

Verkrijgbaar via: www.weetvanwijn.nl/boek

René van Heusden ML

De producenten van het Consorzio Vino Brunello di Montalcino hebben besloten om als eerste in Italië, over te stappen op een controlesysteem aan de hand van moderne technieken en analysemethoden. Dit is besloten in een algemene vergadering van het Consorzio, eind mei.

De producenten van het Consorzio Vino Brunello di Montalcino hebben besloten om als eerste in Italië, over te stappen op een controlesysteem aan de hand van moderne technieken en analysemethoden. Dit is besloten in een algemene vergadering van het Consorzio, eind mei.

Deze beslissing mag gerust worden beschouwd als een revolutionaire stap, die toch niet helemaal uit de lucht komt vallen. De producenten stonden onder druk vanuit de Verenigde Staten, waar twijfels bestonden over de authenticiteit van sommige wijnen uit de jaargang 2003. Dure wijnen als Brunello di Montalcino zijn steeds gemakkelijker het slachtoffer van falsificaties. Het TTB (Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau) overweegt zelfs beperkingen in de import, als er geen maatregelen worden genomen. Het Consorzio hoopt dit zo te voorkomen.

Bij de analyse zullen vier aspecten onder de loep worden genomen:

•   De zuiverheid van het aandeel Sangiovesedruiven in de Brunello.
•   Het volgen van de voorschriften in de techniek van wijnbouw in de wijngaarden.
•   Het ouderen van de wijnen op hout en op fles.
•   Het bepalen van de oorsprong van de wijn in de zin van de geografische herkomst.

Dit gaat behoorlijk ver, en het moet uiteraard voorkomen dat er druiven van buitenaf in de Brunello terechtkomen. Het is natuurlijk heel lucratief om met druiven van buiten de streek te werken, maar op lange termijn gaat dat ten koste van het imago van de streek. Een vooruitziende blik, zo mogen we stellen. Ideetje voor de Champagne?

‘Terroir’ is een veelgebruikt begrip in de wijnbouw waar veel misverstand over bestaat. In het artikel The Concept of Terroir in Viticulture, eerder gepubliceerd in Journal of Wine Research, legt Kees van Leeuwen uit wat ‘terroir’ precies inhoudt en hoe het de kwaliteit en het smaaktype van de wijn beïnvloedt.Lees het artikel…

‘Terroir’ is een veelgebruikt begrip in de wijnbouw waar veel misverstand over bestaat. In het artikel The Concept of Terroir in Viticulture, eerder gepubliceerd in Journal of Wine Research, legt Kees van Leeuwen uit wat ‘terroir’ precies inhoudt  en hoe het de kwaliteit en het smaaktype van de wijn beïnvloedt.

Lees het artikel

Ben Glover, de Nieuw-Zeelandse wijnmaker van Wither Hills was in Nederland voor een proeverij. Dat wordt sauvignon blanc proeven, maar ook chardonnay en pinot noir. Niet hap-slik-weg, maar culinair en met bewaarpotentieel, meldt Anda Schippers.

Als ik Ben Glover, Chief Winemaker van het Nieuw-Zeelandse Wither Hills, voor het begin van de winemaker’s lunch alvast wat vragen stel, sta ik te klapperen met mijn oren. Niet vanwege de onthullingen die hij doet (geen), maar vanwege zijn uitbundige Nieuw-Zeelandse accent. Een woord als ‘fermenting’ wordt daarin ongeveer ‘fuhmienting’ en ‘poppy’ klinkt als ‘puppy’. Snel aan tafel dus maar, voor een verticale proeverij van Sauvignon Blancs, Chardonnays en Pinot Noirs (andere wijnen maakt Wither Hills niet), gevolgd door een wijn-spijsproeverij. Organisator is Mick Kooistra, eigenaar van Horizon Wines en importeur van Wither Hills, in samenwerking met restaurant Groenland – biologisch, duurzaam én hip – in Driebergen.

Bewaarpotentieel

We zijn nog steeds een beetje gewend Nieuwe Wereldwijnen te zien als hap, slik, weg. De wijnen uit Marlborough die we nu voorgezet krijgen, laten echter zien dat er wel degelijk enig bewaarpotentieel bestaat. Zo toont de Sauvignon Blanc 2005 zich bijna nog kruidiger in de neus dan de 2006, en heeft de Chardonnay uit hetzelfde jaar naast een geur van noten en rijp fruit een onverwacht frisse smaak met citrus en appel. De druiven voor deze wijnen komen uit wijngaarden die door de hele vallei verspreid zijn.

De drie Pinot Noirs die we proeven laten behoorlijke verschillen zien. 2006 is een echte gelikte jongen met veel hout en aardbeien; 2005 heeft meer donker fruit en komt qua structuur heel stoer uit de bus en 2003 (mijn favoriet) heeft lekker zoet fruit, elegante zuren, mooi geïntegreerde tannines en een lange, fruitige afdronk. De druiven voor deze laatste drie wijnen zijn afkomstig van de Taylor River Vineyard en de Benmorven Vineyard, die in de Wither Hills liggen, in het zuiden van de Wairau Valley. De alluviale bodem, ontstaan door afzettingen van het gesteente dat meer dan twee miljoen jaar geleden onder ijzige omstandigheden de vallei heeft gevormd, heeft in het zuiden een wat groter aandeel klei en slib dan in het noordelijke deel, waar meer kiezel te vinden is.

Jammer is dat het alcoholgehalte van zowel de Chardonnays als de Pinots aan de hoge kant is. Glover is zich daarvan uiteraard bewust. Het is het aloude probleem van kiezen tussen niet helemaal rijpe druiven en minder alcohol, en volledig rijpe druiven en veel alcohol. Door te vergisten in open kuipen weet hij het alcoholgehalte nog wel in te perken: het zou anders makkelijk de 16% kunnen halen.

Eigen mening

De meeste wijnen van Wither Hills zijn wat je noemt gastronomische wijnen. Chef-kok André Rigault heeft zich uitgeleefd op lekkere combinaties. Steeds verschijnen er twee hapjes bij twee wijnen, zodat je ook kruiselings kunt proeven. Het gezelschap van voornamelijk wijnhandelaren gaat enthousiast aan de slag. Bij elk gerecht verschillen we uiteraard van mening over welke combinaties de beste zijn, maar vast staat volgens mij wel dat de Sauvignon Blanc 2005 prachtig samengaat met de mousseline van aardappel, kruidenolie, erwtjes en witte asperge – de mineraliteit van de wijn komt opeens mooi naar voren – en dat de Chardonnay 2006 door zijn frisheid beter bij de in olie gepocheerde schol met kruim van spekjes past dan bij de op de huid gebakken schol met hollandaisesaus. Beide vissen zijn overigens knap bereid en alle borden gaan leeg.

Wat de Pinot Noir betreft: de halve tafel inclusief Ben Glover himself is het niet met me eens, maar ik vind dat de 2006 schitterend aansluit op het gerechtje van zachtgegaarde entrecote met serrano en een pruimedant gevuld met blauwe kaas. Het hapje is vrij hoog op smaak en krijgt van de kaas nog een extra duwtje mee. De wijn, die nog een tikje scherp is als je ‘m zo drinkt, wordt er zachter van en zijn specerijen komen extra mooi naar voren. Ernaast staat de oudere en wijzere Pinot Noir 2000, met een neus van bosgrond en een vleugje beest, en in de smaak getoast hout, een bittertje, chocola en koffie. Zijn zachtere smaken doen het goed bij de eveneens rijpe en ‘dierlijke’ smaken van eendenborst met gebakken verse pruim. Maar, zo blijkt uit de discussie, dat is en blijft vooral een kwestie van perceptie.

Anda Schippers

Foto: vlnr Ben Glover, Mick Kooistra en Niels Oosthoek, mede-eigenaar Groenland

Zie voor meer informatie

www.witherhills.co.nz

info@horizonwines.com

www.restaurantgroenland.nl

De overzichtsproeverij van Résidence Wijnen in het Grand Winston Hotel in Rijswijk kreeg extra cachet door de persoonlijke aanwezigheid van veel wijnproducenten. Hoogtepunt van het evenement was een Masterclass van de wijnen van Weingut Fritz Haag uit Brauneberg aan de Moezel, geleid door wijnmaker Oliver Haag zelf. Restaurant LEDS van het hotel verzorgde begeleidende hapjes.

De overzichtsproeverij van Résidence Wijnen in het Grand Winston Hotel in Rijswijk kreeg extra cachet door de persoonlijke aanwezigheid van veel wijnproducenten. Hoogtepunt van het evenement was een Masterclass van de wijnen van Weingut Fritz Haag uit Brauneberg aan de Moezel, geleid door wijnmaker Oliver Haag zelf. Restaurant LEDS van het hotel verzorgde begeleidende hapjes.

Weingut Fritz Haag-Dusemonder Hof is een van de klassieke wijndomeinen van de Moezel en wordt vaak in één adem worden genoemd met andere illustere namen als Egon Müller en Joh. Jos. Prüm. Het is een oud domein, met een rijke geschiedenis, waarin vooral de vader van Oliver Haag, Wilhelm Haag, een grote rol heeft gespeeld. Hij heeft het wijngoed door de moeilijke jaren zeventig en tachtig geleid, het bedrijf op het kwaliteitspad gehouden en daarmee gebracht waar het nu staat: aan de top van de Duitse wijnbouw. En hij heeft een goede toekomstverzekering in zijn zoon Oliver. In 2005 heeft de 35-jarige Oliver na stages bij de Karthäuserhof en Dönnhoff en werk bij Wegeler in de Rheingau (dat zijn niet de minsten!) de verantwoordelijkheid voor het wijnmaken op het ouderlijk domein op zich genomen. Wilhelm Haags andere zoon, Thomas, leidt overigens met groot succes een ander befaamd wijnhuis in de Mittelmosel, Weingut Schloss Lieser; talent is dus genetisch bepaald.

De stijl van Haag

Oliver Haag zet de lijn van zijn vader met verve voort, want ook hij is een grote liefhebber van de lichtere, elegante wijnen, die zijn vader Weltruhm hebben gebracht. Filigran is de Duitse wijnterm, die op dat type wijnen slaat en hij lijkt te zijn uitgevonden voor de wijnen van de Dusemonder Hof. Het karakter van de wijnen van Haag is slechts deels een menselijke keuze; ook het terroir van de bijzondere wijngaarden van het domein, Brauneberger Juffer en Brauneberger Juffer-Sonnenuhr, is bepalend. Met hun hoge aandeel aan leisteen geven ze druiven die zijn volgepakt met mineralen. De open ligging van de wijngaarden betekent daarbij dat er niet heel veel botrytis voorkomt, wat de wijnen ook licht en puur doet overkomen.

Lekkere vulling

De Masterclass, zo moet zo’n begeleide proeverij tegenwoordig heten, was opgebouwd in drie flights.

De wijnen van de eerste serie waren geschmacklich trocken, zoals tafelpartner René van Heusden M(f)L opmerkte. Hoewel bijna de helft van de wijnen, die Haag op de markt brengt, min of meer droog zijn, ligt daar niet de echte kracht van het domein. Daarvoor missen de droge wijnen net wat lekkere vulling. Hetgeen natuurlijk niet wil zeggen dat er niets te genieten viel in deze serie, die bestond uit de 2007 Fritz Haag Riesling trocken, de 2007 Brauneberger Juffer Riesling Spätlese trocken en de 2007 Fritz Haag Riesling feinherb. Dat kwam niet in de laatste plaats door iets dat we al wisten en nog maar eens bevestigd werd: dat 2007 een hele mooie jaargang is. De eenvoudige Riesling trocken, met slechts 11,5 procent alcohol, kwam al harmonieus over, tekenend voor de kwaliteit van 2007. Ook de halfdroge versie (Feinherb) was goed. De Spätlese trocken was in de neus nog zeer gesloten, maar in de mond veelbelovend, met het prachtige zoet-zurenspel dat goede Moselwijnen zo typeert. Tijdens het proeven van deze wijn, vroeg ik mij het volgende af: als je zo’n Spätlese trocken kunt maken en zoete Ausleses, zonder maar iets botrytis, waarom probeer je dan niet eens een keer een Auslese trocken? 2007 was er perfect voor geweest!

Haag in zijn element

Flight twee bestond uit wijnen met restzoet van lagere predikaten, maar wel uit de twee beroemde wijngaarden Brauneberger Juffer en Brauneberger Juffer-Sonnenuhr. Op dit niveau is Haag al enorm in zijn element en dat was duidelijk te proeven. De 2007 Brauneberger Juffer Riesling Kabinett was licht rokerig, mineralig en elegant. De Spätlese 2007 uit Juffer-Sonnenuhr vond ik zeer goed: een wijn met prachtig schoon rijp rieslingfruit en een duidelijke terroirexpressie. Opvallend (en zó mooi bij riesling) was dat ten opzichte van de Kabinett er meer zoet is, maar ook meer zuren, waardoor de balans prachtig blijft. De laatste wijn van deze serie, de 2004 Brauneberger Juffer-Sonnenuhr Riesling Spätlese, had het wat moeilijk. De wijn leek in een wat moeilijker stadium van zijn ontwikkeling te zitten, iets dat niet ongewoon is bij Riesling van drie tot vier jaar oud. Daarbij was 2004 een wat minder jaar dan bijvoorbeeld 2007. Toch was het een interessant glas, met al wat mooie ouderdomssmaken, zoals een beetje karamel in de afdronk. De tussendoor geschonken Riesling Kabinett uit 1999, aangeboden door restaurant LEDS van het Grand Winston, was natuurlijk nog veel verder ontwikkeld en had aroma’s, die sommigen voor goût de pétrol zullen aanzien. Maar de Duitsers typeren deze toch terecht anders. Zij noemen het Firne, een lang niet zo chemische geur als pétrol. Petroleumgeur is de olieachtige geur van het afbraakproduct van een geel caroteen, dat de druiven in hun schil aanmaken om zich te beschermen tegen te veel hitte- en droogtestress. Daarvan uitgaande, is zo’n geur in enige serieuze mate in een spätlese uit 2004 van de Moezel haast onmogelijk.

Grote klasse

Met hoge verwachtingen werd vervolgens uitgekeken naar de laatste serie, met louter topwijnen, die in volgorde besproken dienen te worden. Deze wijnen bewijzen namelijk de grote klasse van Weingut Fritz Haag. Het eerste glas was voor de 2007 Brauneberger Juffer Riesling Auslese Goldkapsel. Sommigen omschrijven het proeven van zo’n jonge, grote wijn als “kindermoord” en ook al houd ik helemaal niet van dat soort woordgebruik, inhoudelijk hebben zij wel een beetje gelijk. Want wat is het eigenlijk zonde om zo’n wijn nu te openen! Proefbaar was prachtig fris zoet fruit, gecounterd door geweldig fraaie, rijpe minerale zuren, het alles in de zeer elegante stijl waar Haag zo beroemd om is.

Ter vergelijking kwam in het tweede glas een tien jaar oudere Riesling Auslese Goldkapsel uit Brauneberger Juffer-Sonnenuhr, dus uit 1997. Deze duidelijk mineralige wijn had zich heel mooi ontwikkeld. Hij had mooie Firne-tonen en geuren van gekonfijte citrusvruchten en perziken. Het zoet in de smaak was wat teruggelopen, maar zeker nog aanwezig, en de zeer fraaie zuren gaven geweldige lengte en balans.

Het summum van de proeverij werd bereikt met de ongelooflijke 2006 Brauneberger Juffer-Sonnenuhr Riesling Beerenauslese, een wijn die in de Weinguide Deutschland 2008 van Gault Millau maar liefst 98 punten krijgt. In dit geval zitten de heren Diel en Payne, auteuren van de bovengenoemde wijngids, er zeker niet naast, want dit is absoluut een grote wijn. Hij heeft in mijn beleving alles dat een Beerenauslese van de Moezel moet hebben. Een vrij volle geur van botrytis, met tonen van honing, rijpe druiven en sinaasappelzest. De smaak heeft enorme Schmelz (is zeer filmend), is krachtig, maar enorm fijn, door fantastische zuren. Dit kan alleen aan de Moezel worden gemaakt en dan nog alleen in Juffer-Sonnenuhr. Dat maakt deze steengoede wijn ook nog onwaarschijnlijk origineel. Om dit in de kelder te kunnen leggen, moet men wel wat over hebben; Résidence Wijnen vraagt € 143,15 voor deze topwijn.

Compliment en kanttekening

Niet alleen de wijnen waren van hoog niveau, ook de organisatie was tot in de puntjes geregeld. Résidence Wijnen verdient daarvoor een groot compliment. Was dan alles perfect? Nee, natuurlijk niet, er viel een kleine kanttekening te maken. Zoals gezegd werd de proeverij culinair begeleid door mooie gerechtjes van restaurant LEDS, dat flink zijn best had gedaan. Helaas toonden deze ook aan dat het combineren van spijs met elegante Duitse Riesling geen sinecure is. De combinaties met verschillende bereidingswijzen van asperges waren het zekerst en de morille bij de licht gerijpte Spätlese uit 2004 was prima. Maar bij de (edel-)zoete Rieslings van de derde flight ging het toch wat mis. De gebakken eendenlever met chocolade, grannysmith en spekkoek, was een mooi gerechtje, maar veel te zoet, zelfs voor de Beerenauslese. Het vroeg eerder om een Banyuls of Maury.

Eigenlijk werd daardoor weer eens duidelijk dat in de meeste gevallen zoete Duitse Riesling het best tot zijn recht komt indien men hem op zich geniet.

Lars Daniëls MV.

Hoewel magazijn en kantoren er al een maand of wat in gevestigd waren, is op 27 mei het nieuwe bedrijfsgebouw van Wijn Verlinden feestelijk geopend met een open huis voor relaties. Na vele jaren lang gehuisvest te zijn in het statige Zuiderbosch aan de rand van ’s-Hertogenbosch, werd het betrekken van een nieuw pand met meer ruimte en een gunstiger verkeersligging een steeds dringender noodzaak.
Hoewel magazijn en kantoren er al een maand of wat in gevestigd waren, is op 27 mei het nieuwe bedrijfsgebouw van Wijn Verlinden feestelijk geopend met een open huis voor relaties. Na vele jaren lang gehuisvest te zijn in het statige Zuiderbosch aan de rand van ‘s-Hertogenbosch, werd het betrekken van een nieuw pand met meer ruimte en een gunstiger verkeersligging een steeds dringender noodzaak. De eisen van de moderne tijd waaraan ook voor een traditierijke wijnhandel als Verlinden niet viel te ontkomen. Het bedrijf levert zowel aan particulieren als horeca.

De nieuwbouw vond plaats op een bedrijventerrein bij Nieuwkuyk, net even buiten ‘s-Hertogenbosch langs de A59. Een zogenaamde ‘zichtlocatie’, zoals dat tegenwoordig in kringen van onroerend goed heet. Gelukkig heeft men gekozen voor een stijlvolle architectuur, een beetje in de lijn van sommige Spaanse bodegas, zonder potsierlijke nep-Griekse ornamenten die je tegenwoordig nogal eens langs snelwegen ziet. Volgens Jan-Hein en zijn zoon Floris Verlinden een kwestie van stijl, kenmerkend voor het bedrijf. En daar zit iets in, want Verlinden staat inderdaad voor stijl.

Voor de gelegenheid was een deel van het pand omgetoverd tot een eendaagse dependance van Brasserie Flo. Verder verzorgden Peter Klosse, Gert Crum en Jan-Hein Verlinden workshops – de term ‘masterclass’ werd bewust vermeden! – en lieten diverse leveranciers hun wijnen proeven. Daaronder de huizen Ayala (Champagne), Langlois-Chateau (Loire), Vidal-Fleury (Rhône), Otazu (Navarra), Casablanca (Chili) en Petaluma (Australië). Ze onderstreepten het streven van Verlinden om zich te profileren met middelgrote merken.

Merkproducenten op menselijke schaal, zo men wil. Verlinden heeft de beschikking gekregen over een prachtig vormgegeven, smaakvol ingericht en functioneel onderkomen. Maar toch zullen we de oude, met historie geladen proefkamer van Zuiderbosch een beetje blijven missen. Temps perdu…

René van Heusden