Geproefd & Beoordeeld

Ronald de Groot en Lars Daniëls lichten als sneak preview op de rubriek ‘Geproefde Wijnen’ in het magazine, enkele wijnen uit die opmerkelijk zijn bevonden tijdens het proeven en dus van harte worden aanbevolen. De volledige proefnotities kunt u vinden in Perswijn #2 2026. Deze keer draait het om wijnen afkomstig uit Barolo.

AANBEVOLEN WIJNEN:

Pio Cesare, Ornato Barolo 2020 – Vinites, prijscategorie 10

Paolo Scavino, Barolo 2020 – Henri Bloem’s Wijnkoperijen/Hart’s Wijnhandel, 41,95 euro

Chionetti, Parussi Barolo 2020 – Karakter Wijnimport, prijscategorie 10

WORD ABONNEE:

Voor elke editie van PERSWIJN Magazine hebben we 500 wijnen geproefd en beoordeeld. Word abonnee: www.perswijn.nl/abonnement

Ronald de Groot en Lars Daniëls lichten als sneak preview op de rubriek ‘Geproefde Wijnen’ in het magazine, enkele wijnen uit die opmerkelijk zijn bevonden tijdens het proeven en dus van harte worden aanbevolen. De volledige proefnotities kunt u vinden op www.perswijn.nl/proefnotities.

AANBEVOLEN WIJNEN:

Weingut Alphart am Mühlbach, Beerenauslese 2021 – Winterberg Wijnen, 19,95 euro

Feiler-Artinger, Ruster Ausbruch 2018 – Wijnimport J. Bart Beemster, 38,50 euro

Kracher, Cuvée Auslese Muskat Ottonel 2021 – Anfors Imperial, 13,35 euro

WORD ABONNEE:

Voor elke editie van PERSWIJN Magazine hebben we 500 wijnen geproefd en beoordeeld. Word abonnee: www.perswijn.nl/abonnement

Ronald de Groot en Lars Daniëls lichten als sneak preview op de rubriek ‘Geproefde Wijnen’ in het magazine, enkele wijnen uit die opmerkelijk zijn bevonden tijdens het proeven en dus van harte worden aanbevolen. De volledige proefnotities kunt u vinden op www.perswijn.nl/proefnotities.

AANBEVOLEN WIJNEN:

Rose and Arrow Estate, Amity Hills 2019 – Le Vineur, 159,95 euro

Résonance, Vineyard Estate Pinot Noir 2018 – Kwast Wijnkopers, prijscategorie 10

Beaux Frères, The Beaux Frères Vineyard Pinot Noir 2022 – Wijnkooperij de Lange, 175 euro

WORD ABONNEE:

Voor elke editie van PERSWIJN Magazine hebben we 500 wijnen geproefd en beoordeeld. Word abonnee: www.perswijn.nl/abonnement

Ronald de Groot en Lars Daniëls lichten als sneak preview op de rubriek ‘Geproefde Wijnen’ in het magazine, enkele wijnen uit die opmerkelijk zijn bevonden tijdens het proeven en dus van harte worden aanbevolen. De volledige proefnotities kunt u vinden op www.perswijn.nl/proefnotities.

AANBEVOLEN WIJNEN:

J. Lohr Vineyards & Wines, Pure Paso Proprietary Red 2021 – Kwast Wijnkopers, prijscategorie 9

Black Stallion, Cabernet Sauvignon 2020 – Groupe LFE, 49,15 euro

Francis Ford Coppola Winery, Director’s Cut Cabernet Sauvignon 2021 – Vinites, prijscategorie 9

WORD ABONNEE:

Voor elke editie van PERSWIJN Magazine hebben we 500 wijnen geproefd en beoordeeld. Word abonnee: www.perswijn.nl/abonnement

Lars Daniëls licht als sneak preview op de rubriek ‘Geproefde Wijnen’ in het magazine, enkele wijnen uit die opmerkelijk zijn bevonden tijdens het proeven en dus van harte worden aanbevolen. De volledige proefnotities kunt u vinden op www.perswijn.nl/proefnotities.

AANBEVOLEN WIJNEN:

Aldeneyck, Chardonnay Heerenlaak 2023 – Vinites, prijscategorie 9

La Falize, Savagnin 2023 – Le Vineur, prijscategorie 10

Domaine Beekborne, Vîs Tchapias Les Garennes 2022 – Pierre Ache Wijnen, prijscategorie 9

De Steinberg, Chardonnay Elegant 2023 – De Steinberg, 23,- euro

WORD ABONNEE:

Voor elke editie van PERSWIJN Magazine hebben we 500 wijnen geproefd en beoordeeld. Word abonnee: www.perswijn.nl/abonnement

Ieder jaar brengt de beroemde producent M. Chapoutier een aantal wijnen uit individuele percelen op de majestueuze Hermitageheuvel uit: de sélections parcellaires. Lars Daniëls proefde wit uit 2017 en rood uit 2015.

tekst en foto’s: Lars Daniëls

Hermitage is een wereldberoemde herkomst, maar zeker geen homogeen terroir. Daarom maakt het beroemde huis M. Chapoutier niet alleen assemblages van wijnen uit meerdere percelen in Hermitage, maar ook een select aantal individuele bottelingen, die deel uitmaken van het hoogste niveau van het assortiment, genaamd Fac & Spera. Ze stammen uit vijf verschillende lieux-dits: l’Hermite, Les Bessards, Le Méal, Les Murêts en Les Greffieux. Ik kon dit jaar drie Sélections Parcellaires proeven, die als Ermitage –dus zonder H– op de markt komen: Ermitage blanc De l’Orée 2017, Ermitage blanc Le Méal 2017 en Ermitage rouge Le Pavillon 2015.

Om met de rode te starten, Le Pavillon komt uit de lieu-dit Les Bessards, waarschijnlijk de meest mythische van de hele appellation. Samen met l’Hermite is het ook het terroir van Hermitage dat het rijkst is aan graniet. Chapoutier heeft er maar liefst 4 hectare, ten westen van Le Méal. Er staat alleen syrah, die gemiddeld 65 jaar oud is. De druiven worden ontsteeld en de spontane gisting vindt plaats in kleine betonnen tanks. Het schilcontact duurde voor 2015 4-5 weken (tegenwoordig wat korter). De temperaturen mogen best boven 30 ºC komen, voor een goede tannine-extractie. Er wordt alleen ‘lekwijn’ gebruikt voor de sélections parcellaires, dus geen perswijn. De opvoeding duurt zo’n 18-20 maanden en geschiedt in klein hout van 228 en 600 liter, waarvan een deel nieuw is. Ook worden meer en meer kleine foeders van 1200 liter gebruikt.

2015 was een goed wijnjaar. In het algemeen wat warmer dan het langjarig gemiddelde 1991-2020. April en mei waren relatief warm en droog, juni vrij nat, juli en augustus warm en zeer droog, september gematigd warm met veel neerslag, die heeft voorkomen dat de wijnen jamachtig fruit kregen. De rijpheid was zeer goed, de tannine ook, en er waren genoeg zuren om de wijnen balans en reserve te geven.

Ermitage rouge Le Pavillon 2015: prachtig rijp fruit, grafiet, munt, natte rook, cederhout, peper; fantastisch, prachtig fruit, grootse tannine, krachtig, enorm lang. 19 pnt

Dan de twee witte wijnen. In tegenstelling tot Le Méal, wordt De l’Orée alleen in wit gemaakt. De druiven komen namelijk uit de lieu-dit Les Murêts, die ver naar het oosten op de helling. Daar bestaan de bodems uit ronde keien die lang geleden zijn afgezet door smeltwaterrivieren (glaciofluviale sedimenten), maar er is ook löss. Vooral dat löss maakt Les Murêts tot topterroir voor witte wijnen. Er staat in de percelen van Chapoutier dan ook alleen marsanne aangeplant, van 60-70 jaar oud.

Le Méal blanc stamt uit de gelijknamige lieu-dit, gelegen in het hart van de appellation. De percelen van Chapoutier liggen pal op het zuiden en hebben snel opwarmende, kalkrijke kleibodems met vele ronde stenen. Daarom wordt Le Méal altijd als eerste geoogst. Voor de witte wijnen staat er alleen marsanne –zoals altijd bij Chapoutier– van 50 jaar en ouder.

Voor beide wijnen worden de druiven geperst en laat men de most 24 tot 48 uur klaren. De gistingen zijn spontaan, grotendeels in demi-muids (600 liter) met een klein aandeel nieuw hout (10-20%, voorheen was dat percentage hoger) en deels in vaten van RVS. De rijping van 10-12 maanden vindt plaats in hout, met soms batonnage. Voor de frisheid, houdbaarheid en hun reliëf –zoals Michel Chapoutier het zegt– wordt wat meer koolzuurgas behouden (1,1 g/l).

2017 was qua warmte vergelijkbaar met 2015, alleen was de zomer iets minder droog. September was droog en kende heel goede nachtelijke afkoeling; goede omstandigheden dus voor de rijping.

Ermitage blanc De l’Orée 2017: licht vuursteen, rijp geel fruit, nougat, popcorn, geconcentreerd; mooi rijk, intens, breed, kruidig, zoutig, genoeg zuren, zeer lang. 18 pnt

Ermitage blanc Le Méal 2017: beetje rook, zonniger dan de l’Orée, ananas, honing en boter, ook fris; mooi rond en sappig, filmend, verleidelijke textuur, zoutig, zeer lang. 18 pnt

Zoals vaak en wat mij betreft de laatste jaren altijd, zijn dit grote wijnen, die heel precies maar ongedwongen overkomen en hun herkomst prachtig uitdrukken. Het zijn wijnen van wereldklasse die laten zien hoe bijzonder Hermitage is. En voor nauwelijks andere wijnen wereldwijd onderdoen. Prachtig om te proeven, een groot genot om te drinken.

De wijnen van M. Chapoutier worden geïmporteerd door Cordier.

Door zijn ligging in een nauw deel van de Duerovallei ten oosten van de Rueda appellation en net ten westen van Ribera del Duero, hoort het wijngoed Abadía Retuerta eigenlijk nergens bij. Deze ongrijpbaarheid komt ook terug in de buitengewone wijnen. Na een eeuwenlange geschiedenis, waarbij de wijnbouw uiteindelijk vrijwel geheel van het landgoed verdween, is Abadía Retuerta weer terug in de primera división van de Spaanse wijn. In 2026 is het dertig jaar geleden dat de eerste oogst op het Spaanse wijngoed plaatsvond. De wijnen zijn groots, niet goedkoop, maar desondanks slechts een fractie van de prijs van die van buurman Vega Sicilia. Genoeg reden dus om de uitnodiging aan te nemen om samen met een aantal andere horeca- en persmensen in Zürich een vorkje te prikken met CEO Enrique Valero, en vervolgens een bezoek te brengen aan het door de Zwitserse architect Serra prachtig gerenoveerde wijngoed annex luxehotel en sterrenrestaurant in Sardón de Duero.

Staand aan de bar vertelt Valero dat het wijngoed voor drie zaken staat: omgeving, geschiedenis en mensen. Hij laat zich regelmatig inspireren door een oude landkaart van Abadía uit 1887. “Deze kaart is mijn strategische plan”, grapt hij. “Hij leverde mij bijvoorbeeld het idee om een deel van onze grond opnieuw te bebossen. Maar”, vervolgt Valero, “wij gebruiken de geschiedenis alleen als inspiratiebron, we zijn een modern bedrijf.” Voorbeelden te over. De wijnkelder is deels ondergronds gebouwd, waardoor de temperatuur, ook in de hete zomers, zonder grote ingrepen constant blijft. Tijdens het vinificatieproces wordt alleen van de zwaartekracht gebruik gemaakt, wat de impact op de most en de wijn minimaliseert. Daarnaast hanteert Valero een plat organisatiemodel, waarin iedere medewerker de mogelijkheid heeft zichzelf verder te ontwikkelen. Inbedding in de lokale gemeenschap is een ander speerpunt. Op het dak liggen zonnepanelen, er wordt geëxperimenteerd met beplanting tussen de rijen, de bijen voor de eigen honingproductie zorgen via bestuiving voor een gezonder landschap. Ondanks zijn lange staat van dienst – Valero leidt het bedrijf al 16 jaar – is zijn enthousiasme nog zeer groot. Hij is altijd op zoek naar verbetering, bevestigen verschillende van zijn medewerkers. En hij is een groot liefhebber van de wijnen. “Het is als het  drinken van een landschap of van een filosofie”, zegt hij beeldend.

Van monniken tot farmareus

Hoewel Abadía’s wijnstokken nu ruim 30 jaar oud zijn, gaat de geschiedenis van het wijngoed terug tot 1146, toen er op de huidige locatie een klooster werd gesticht in een bocht van de Duero. (Retuerta betekent bocht in het Spaans.) Het zal niet verbazen dat de monniken aanjagers van de wijnbouw waren. De onteigening van kerkelijke goederen in de 19^de eeuw, gevolgd door de komst van phylloxera en schimmelziekten, maakten wijnbouw steeds ingewikkelder. Uiteindelijk verdwenen alle wijnstokken ten gunste van de verbouw van graan. Tot het bedrijf in de tachtiger jaren van de vorige eeuw in handen kwam van het Zwitserse Sandoz, dat op zijn beurt enige jaren later met Ciba-Geigy fuseerde tot de farmareus Novartis, die nog steeds eigenaar is van Abadía.

Op eigen benen

Toen Valero in 2009 van Gonzalez Byass naar Abadía Retuerta overstapte, kreeg hij de opdracht ervoor te zorgen dat het domein in de zwarte cijfers zou komen en blijven. Dat lukte. “Sandoz/Novartis was een geweldige investeerder, maar nu runnen we de onderneming als een familiebedrijf met 160 medewerkers”, zegt Valero. Eerst werd het wijngoed door de bekende Franse oenoloog Pascal Delbeck (van Chateau Ausone) weer op poten gezet, en na een bekroonde renovatie van het klooster, heeft Abadía sinds 2012 ook een sterrenrestaurant en een luxehotel, dat op discrete wijze is gedecoreerd met werken uit de Novartis kunstcollectie en van lokale kunstenaars. Sindsdien staat het bedrijf financieel op eigen benen.

Landschapsbeelden

Delbeck verdeelde het domein – 700 hectare, waarvan een kleine 200 beplant met druivenstokken –  in 54 percelen, deels op de valleibodem, deels tegen de grofweg naar het noorden gerichte hellingen, met veelal mergelachtige kalkbodems, waar de verschillen tussen dag- en nacht-, en zomer- en wintertemperatuur groot zijn. Elk perceel wordt separaat vergist. Als Valero spreekt van “het drinken van het landschap” verwijst hij naar de terroirgedachte die voor het wijngoed vanaf het begin leidend is geweest. Zoals een glas fino bij de geboortige Sevillaan onherroepelijk beelden van in de zon blakerende albariza bodems oproept, zo komen beelden van de zachtjes naar de Duero aflopende wijngaarden naar boven als hij aan een glas Pago Negralada nipt.

(Alternatieve) variëteiten

Naast tempranillo, de ster van de naburige appellation (of Denominación de Origen, DO) Ribera del Duero, en verdejo en sauvignon blanc, de variëteiten van de DO Rueda, plantte Delbeck ook syrah, cabernet sauvignon, merlot, en petit verdot. Vanaf het begin beschikt het wijngoed op verschillende plekken over rijen met alternatieve rassen met als doel te onderzoeken welke het goed doen in het Duerodal. Nu de  klimaatverandering steeds sterker merkbaar wordt, plukt Angél Anocíbar, het huidige hoofd van de wijnmakerij en de wijngaarden (maar al 30 jaar in dienst), daar de vruchten van. Naast graciano en garnacha, is touriga nacional een van de rassen die blijken te floreren. Niet zo heel vreemd, zou je misschien denken: Duero/Douro en touriga nacional zijn een gouden combinatie. Maar stroomafwaarts in Portugal zijn de bodems, het klimaat en de tradities heel anders. Toch is Abadía’s Touriga Nacional een pareltje met royale, mooie, poederachtige tannine en een stralend profiel van donker fruit en de typerende geur van viooltjes. De jaargang 2021 was al heel benaderbaar. Graciano en garnacha hebben hun rol als support act gevonden in de gelaagde en geslaagde Palomar Cuvée, waarin tempranillo de hoofdrol speelt. De blend bestond tot 2009 uit cabernet sauvignon en tempranillo, maar verdween toen Valero na zijn aantreden de bezem haalde door het te grote aanbod aan labels. De vernieuwde cuvée sluit met de sappigheid van garnacha en de frisheid van graciano goed aan bij de huidige trend naar sneller en makkelijk drinkbare rode wijnen. Toch is Palomar verre van een niemendalletje. Hij vult het gat tussen de ‘instapwijn’ Selección Especial en de exclusievere wijngaardwijnen.

Zacht zwevend tapijt

Maar hoe drink je filosofie? Daarvoor moet je allereerst weten dat de wijnen van Abadía, ondanks een stevige houtopvoeding, de zwaartekracht lijken te ontstijgen. Of je nou de Pago Garduña (100 procent syrah) drinkt, de Selección Especial (tempranillo, syrah, cabernet sauvignon) of de Pago Negralada (100 procent tempranillo), ze hebben iets monumentaals zonder zwaar te zijn. Er is prachtig fruit, maar dat wordt altijd goed in balans gehouden door een stenige mineraliteit en florale noten. De tannine is present, maar voelt eerder als een zacht zwevend tapijt dan als een solide fundament. De body kan stevig zijn, maar de wijn is nooit opulent. En de door de koele nachten gegarandeerde frisheid brengt je telkens weer in hoger sferen.

Schijnbare gewichtloosheid

De gedachte achter deze stijl en de op moderne leest geschoeide, maar traditionele manier van wijn maken, leidde Valero en zijn team ertoe om een samenwerking met de Spaanse kunstenaar Eduardo Chillida aan te gaan. Je kent hem misschien van zijn als grijpende klauwen uit de rotsen priemende sculpturen helemaal aan het einde van de La Concha-baai in San Sebastiaan. Die stalen tentakels lijken bijna in het luchtledige boven het woest opspattende water van de Golf van Biskaje te hangen. Diezelfde schijnbare gewichtloosheid symboliseert mooi het karakter van Abadía’s wijnen. Om de twintigste verjaardag (2016) van de eerste oogst te vieren, bracht Abadía daarom de Eduardo Chillida Special Edition uit, die naadloos in het beeld past. Is het filosofie? Is het kunst? Ik weet het niet, maar Abadía’s wijnen zijn een klasse apart.

Vino de Pago

Dat is niet onopgemerkt gebleven. Doordat het domein buiten de grenzen van de bekende DO’s ligt, konden de wijnen jarenlang slechts als Vino de la Tierra (IGP) gebotteld worden. Maar sinds 2022 mag Abadía Retuerta zijn wijnen als Vino de Pago labelen. In essentie is een Vino de Pago een DO die bestaat uit één wijngoed. Spanje telt er momenteel 21. Voor Valero was dit een belangrijke stap, omdat het staat voor consistentie in de wijngaard en de kelder en het helpt in de communicatie naar de consument. Mede hierom heeft Abadía vooralsnog geen last van een afgenomen vraag naar rode wijn, hoewel de ingezakte verkoop van duurdere wijnen in de Nederlandse horeca merkbaar is, zegt Valero. Jammer, want de prijzen van Abadía’s wijnen mogen dan wel wat hoger liggen, de prijs-kwaliteitsverhouding is goed.

PROEFNOTITIES

Hieronder staan de proefnotities van een aantal van de wijnen die tijdens de lunch dan wel mijn bezoek aan het wijngoed werden geschonken. De Touriga Nacional 2020 proefde ik twee jaar geleden. Voor alle wijnen geldt dat de opvoeding plaatsvindt in eikenhouten vaten, waarvan grofweg een derde nieuw, een derde een jaar oud en een derde twee jaar oud is.

LeDomaine Blanco 2020

80% sauvignon blanc, 20% verdejo. 7,5 maanden in vaten van Franse eikenhout.

Gemalen steen, licht floraal, rijp geel fruit, citrus, licht tropisch, iets rubber. Vol, zelfs een tikje cremig/viskeus/olieachtig. Lang.

Selección Especial 2002

Aromatisch, bijna parfumachtig, gevolgd door een tikje kokosachtige rijkheid, daarna mint, potlood, wat hartigs en bessig primair fruit. Relatief slank, ondanks zijn 23 jaar nog steeds behoorlijk wat grip.

Pago Negralada 1999

Magnum. Eerste vintage van de beste wijngaard. 100% tempranillo. 24 maanden in vaten van Frans eikenhout. 13% abv.

Leer, champignon, lelies, stenig-mineraal. 26 jaar oud, maar nog steeds vol tintelende kersen en donkere bessen. Fluwelige, deels gepolymeriseerde tannine. Perfect om nu te drinken maar heeft nog reserve.

Pago Negralada 2003

100% procent tempranillo. 16 maanden in vaten van Frans eikenhout. 14,5% abv.

Umami, tomaten en tomatenpuree, iets ziltigs/hartigs, beetje Fruchtsüsse. Krachtig, vol maar (net) niet uit balans. Nu drinken.

Pago Negralada 2008

Een van de moeilijkste jaargangen, koud en regenachtig.

Umami, tomatenpuree, potlood, selerie, donkere bessen. Zijdeachtige tannine.

Pago Garduña 2015

100% syrah. 17 maanden in vaten van Frans eikenhout. 14,5% abv. Pago Garduña heeft een kalkhoudende bodem en is naar het koele noordoosten gericht.

Lumineus, kruidig, donkere bessen, gestructureerd door mond-vullende fijnkorrelige tannine en zachtfrisse zuren. Persistent. Nog jong.

Pago Garduña 2021

Jeneverbes, donkere bessen, ietsje teer, lelie, viooltjes, iets boers. Soepel, fris, koele zijdeachtige, royale tannine, stenig.

Pago Valdebellón 2021

100% cabernet sauvignon, kalkrijke bodems in het hoogste deel van het wijngoed (~850m), relatief koele jaargang zonder hittegolven. 16 maanden in Frans eikenhouten vaten.

Op de neus eerst licht cremig, daarna iets groenig, fenolisch en tot slot donkere bessen. In de mond meer intense donkere bessen dan op de neus, hoge poederige tannine, opwekkende frisheid, gestructureerd en nog heel jong.

Petit Verdot 2021

100% petit verdot. 17 maanden in Frans en Amerikaans eikenhout

Zeer diep van kleur met blauwe reflecties. Op de neus zoete specerijen, donkere kersen, beetje drop. Op de tong: warmte, breedte, rijkelijk tannine met flinke maar aangename grip, minder fruitig, ingetogener dan de Valdebellón.

Touriga Nacional 2020

Massale selectie van Ferreira, Portugal. Deels op eigen stokken. 16 maanden in vaten van Frans eikenhout.

Gestructureerd, intense bijna vlezige tannine, sappige donkere bessen, viooltjes, breed begin, steeds verticaler richting de lange finish, kracht en finesse gecombineerd.

Touriga Nacional 2021

Bessenyoghurt, ietsje rubber, licht floraal (minder dan de 2020), specerijen, hoge maar fijne tannine die goed in balans zijn met de zuren en de primaire smaken, helder, vrij precies en benaderbaar maar met potentie voor verdere ontwikkeling.

X Aniversario 2006

Gemaakt ter viering van de tiende oogst. “Een foto van het wijngoed”, noemt Valero deze wijn. 70% tempranillo, 15% syrah, 8% cabernet sauvignon, 5% petit verdot, 2% merlot, 2% touriga nacional. 24 maanden in Frans eikenhouten vaten.

Lijkt wel wat op de Negralada, minder diep, maar net iets breder en donkerder.

Eduardo Chillida Special Edition 2016

38% syrah, 32% tempranillo, 14% merlot, 8% graciano, 4% cabernet sauvignon, 4% petit verdot. 18 maanden in vaten van Frans eikenhout. 14,5% abv.

Robijnrood met nog wat blauwpaarse reflecties. Op de neus nog gesloten, ietsje fenolisch, daarachter gemalen steen, lelies, donkere bessen. Veel frisheid, vrij hoge poederachtige tannine, kruidig, vaag lactisch element. Meer finesse dan de Pago Negralada 2003.

De wijnen van Abadía Retuerta worden in Nederland geïmporteerd door  Wijntransport en in België door Despert.

In Perswijn 8/2025 staan in het artikel ‘Duitse Pinot Noir met een Bourgondisch trekje’ wijnmakers uit de Pfalz en Markgräferland in het zuiden van Baden centraal. Martin Metzger, Johannis Jülg, Hanspeter Ziereisen en de broers Schneider komen er aan het woord. In dit vervolg vertellen Julian Huber, Konrad Salwey, Friedrich Keller en Rebecca Heger het een en ander over hun Spätburgunders van en bij de Kaiserstuhl.

PINOT PARADISE

De Kaiserstuhl is een kleine bergketen langs de Rijn, tussen de Vogezen in het westen en het Zwarte Woud in het oosten. Het klimaat is er warm, droog en winderig door de Bourgondische Poort die mediterrane lucht vanuit het zuiden binnenlaat en te veel regen voorkomt. Heel geschikt voor de verbouw van Burgundersorten als spätburgunder die op de vulkanische terrassen veelal met een westelijke expositie staat en op de lössbodems aan de oost- en noordzijde.

BERNHARD HUBER IN MALTERDINGEN: VOORAL FRANSE KLONEN

Van de vier wijnhuizen die we op de Kaiserstuhl bezochten, liggen het wijnhuis en de wijngaarden van Bernard Huber het dichtst tegen het Zwarte Woud aan. Het bos heeft invloed op de rijping van de druiven. Op sommige hellingen koelt het ‘s nachts behoorlijk af wat gunstig is voor een langzame, gelijkmatige rijping van druiven en ontwikkeling van de aroma’s. De bodem is er kalkrijker dan in andere delen. Na het overlijden van Bernard Huber in 2014 namen Julian (toen 24 jaar) en zijn moeder de leiding over. Julian volgde in principe de Bourgondische stijl van zijn vader, maar heeft die in de loop van de tijd verfijnd. Hij focust op de typiciteit van het kalkrijke terroir en het oogstjaar, zoekt naar precisie, finesse en frisheid en is zuinig met nieuw eikenhout. Voorheen werd er wel met hele trossen gewerkt, maar Julian is er van teruggekomen.

SALWEY IN VOGTSBURG: LANG IN FOEDER

Achter de kelder van Weingut Salwey liggen wijngaarden en eigenaar Konrad Salwey loodste ons meteen langs de vaten naar de achteruitgang om via een sluiproute midden tussen de stokken terecht te komen. Vanaf dat punt wijst Konrad op de details van de Kirchberg, Henkenberg en Eichberg waar Salwey druiven verbouwt. In een oogopslag zie je de variatie in het landschap en de wisselende expositie van de wijngaarden. Konrad: ‘Overal heeft de bodem een vulkanische oorsprong, maar hij is niet overal eender. Op de Eichberg vind je vulkanische lava wat doorgaans genereuze, complexe wijnen geeft. Die wijnen zijn ook heftiger dan die van de oudere, lager gelegen Henkenberg met vulkanische as. Wijnen van de Kirchberg met een veel hardere magma ondergrond zijn elegant met delicate aroma’s en kristallijne zuren.’  Salwey bewerkt 24 hectare en heeft circa 17 hectare in bezit. Konrad: ‘Huren is goedkoper dan kopen en druiven kopen is voordeliger dan alles zelf doen, maar ja. Ik hou mijn ogen en oren open. Een jonge generatie die druiven aan de coöperatie verkoopt, wil land dat makkelijk te bewerken is, dat gaat bij hen boven de kwaliteit. Voor ons liggen daar soms kansen om een lastig gelegen topplot over te nemen.’ Salwey laat de Spätburgunders en vrijwel al zijn GG-wijnen lang op vat liggen voor een natuurlijke stabilisatie zodat sulfiet vrijwel overbodig wordt. In vergelijking met oudere jaren zijn de Salwey’s van nu ranker, slanker en eleganter zonder aan intensiteit in te boeten.

FRANZ KELLER  IN VOGTSBURG: ONTSTELEN

In zekere zin geldt dat ook voor de wijnen van Friedrich Keller die sinds 2016 verantwoordelijk is voor de wijnen van Weingut Franz Keller. Tijdens een rondleiding door de prachtige kelder die in 2013 is gebouwd, wijst Friedrich op de inbedding van het gebouw in het landschap, het benutten van hoogteverschil en de in de berg gebouwde kelders met verschillende temperaturen. Friedrich staat extra lang stil bij de ontsteler. Friedrich: ‘We hebben met hele trossen gewerkt, maar ontstelen bevalt beter, zeker als dat zorgvuldig gebeurt. Aanschaf van deze ontsteler die veel preciezer is in te stellen, maakt een ongelooflijk verschil.’ Keller werkt met Duitse en Dijon klonen. Friedrich: ‘Op de witte vulkanische grond van ons koelere deel op de Kirchberg, staan alleen Duitse klonen. Die wijnen zijn floraler, met een goede structuur. De Enselberg Spätburgunder met meer löss is van Dijon klonen uit 1999 en 2003 wat meer sappige, toegankelijke wijnen geeft. Aan de bodem op zich kun je niet veel veranderen, met de juiste keuze van klonen valt verschil te maken.’

DR. HEGER IN IHRINGEN: DOL OP BARRIQUE

Ihringen en de wijngaarden van Dr. Heger liggen in de zuidelijke punt van de Kaiserstuhl. Hier is de vierde generatie aan het werk. Dochters Rebecca, wijnmaker, en Katharina, verkoop, nemen stap voor stap de taken van vader Joachim over die tijdens ons bezoek vertelt dat hij er alle vertrouwen in heeft dat ze de goede stappen zetten. In de wijngaarden met vulkanische bodems wordt vooral met Franse klonen gewerkt, massale selectie van Clos de Vougeot in de Côtes de Nuits. In wijngaarden met een toplaag van löss staan voor 90 procent Duitse klonen. Rebecca zoekt naar concentratie en fijne zuren in de wijnen. ‘We maken houtgerijpte wijnen voor de opslag. Ik ben een voorstander van barrique, maar nooit meer dan 40 procent nieuw hout en van Taransaud met vaten die een sterk houtachtig karakter aan de wijn kunnen geven, zijn we overgestapt naar onder meer Damy voor een delicatere stijl. In de jonge jaren kan het hout in onze wijn opvallen, maar door de kracht van het fruit integreert het goed.’ Er werd geëxperimenteerd met hele trossen, maar Rebecca is niet enthousiast. Ze plukt graag ’s nachts en perst de druiven bij voorkeur direct bij binnenkomst.

TIJD NEMEN VOOR VULKAANWIJN

Hoewel de variatie in de Spätburgunders afhankelijk van kloon, leeftijd van stokken, exacte bodemsamenstelling, ligging van de wijngaard en uiteraard ook het werk in de kelder groot is, zijn deze vier wijnmakers het erover eens dat de wijnen van de Kaiserstuhl tijd nodig hebben om tot volle expressie te komen. Daarom brengen de huizen hun wijnen niet (te) vroeg op de markt en bieden veel importeurs ook oudere jaargangen aan.

FAVORIETE SPÄTBURGUNDERS

WEINGUT BERNARD HUBER
Köndringen Alte Burg Spätburgunder GG 202
Muschelkalk met ijzer: verleidelijk gekonfijt rood fruit, schoon; rijpe donkerrode kers, vlezige van vruchtvlees, rins, subtiele specerijen, gelaagd, golvend, opwekkend zuur in de finale, lang, prachtig.

Bombach Sommerhalde Spätburgunder GG 2023
Ligging tegen Zwarte Woud, kalkrijke löss, 14 tot 16 mnd barrique waarvan 30% nieuw: morel, kleine wilde bloemen; in alles verfijnd, hout nu nog iets dominant maar zal opgenomen worden, heeft nog tijd nodig, intens, lang.

Malterdingen Bienenberg Spätburgunder GG 2023
Relatief lichte grond met löss en verweerde kalksteen, steil, 50+ stokken, 100% ontsteling, 14 tot 16 maanden barrique: frivool fruit, geroosterd brood; vrolijk rood fruit, lichte houtondersteuning, complex, delicaat zuur, vol en lichtvoetig.

Hecklingen Schlossberg Spätburgunder GG 2023
Verweerde witte kalksteen: kersen in alle kleuren, verse broodkorst; rijp fruit, verfijnde kruidigheid van het hout, vol, rijk, veel, balans, afblijven.
Importeurs: Arentzwijnen, Wijnkameel

WEINGUT SALWEY
Oberrotweil Eichberg Spätburgunder GG 2022
Vulkanische lava, oostelijke expositie: puur fruit, minerale toon; rood fruit, floraal, verleidelijk, transparant, mooi onderliggend zuur, fijne grip, ‘luxe tannine’ (= quote Konrad Salwey), evenwicht.

Oberrotweil Henkenberg Spätburgunder GG 2022
Vulkanische as, lager gelegen; zwoel fruitig, houtkruidig; rijp en zacht rood fruit, vol, comfortabel, gelaagd, rijpe tannine, brede bite, lang.

Oberrotweil Kirchberg Spätburgunder GG 2022
Vulkanisch, aderen van kalksteen, warm tot heet, diep wortelende oude stokken; rood fruit, specerijen; rijp fruit, kruidig, thee, krachtig, nog jong, ‘arrogante tannine’ (= quote Konrad Salwey), zal in geheel meer integreren maar nu ook heel mooi.

WEINGUT FRANZ KELLER
Oberbergener Bassgeige Steinriese Spätburgunder GG 2023
IJzerrijk vulkanisch, relatief koel door wind vanuit de Elzas: donker fruit, ingetogen; zwarte bes, rode bes, kruidig, stevig, intens, brede tannine, lange afdronk, mooi.

Oberrotweil Eichberg Spätburgunder GG 2023
Vulkanisch met löss en leem, warme ligging, Franse klonen geplant in 1994, 18 mnd barrique waarvan 45% nieuw: houttoast, roos, fruit; veel wijn, fruitig, vol, smeuïg, spicy (hout), brede tannine, balans.

Achkarren Schlossberg Spätburgunder GG 2023
Ommuurde wijngaard, zwarte vulkanische bodem, massale selectie van oude stokken, 18 mnd barrique waarvan 35% nieuw: rijp rood fruit, houttonen; zwoel-zoete aanzet, floraal, fruitig, rokerige toets, rijke, volle wijn met een stevige afdronk.
Importeur: Pallas Wines

WEINGUT DR. HEGER
Ihringen Winklerberg Wanne Spätburgunder GG “Häusleboden” 2020
Vulkanisch, Franse klonen, massale selectie, 60 jaar oud: rijp fruit, gedroogde kruiden; intens fruitig, aards, spicy barrique, briljante zuren.

Ihringen Winklerberg Winklen Spätburgunder GG “Rappenecker” 2020
Löss, kalkrijke bodem, Duitse klonen: kruidig; vol, rijp fruit, houtkruidigheid, ronde afdronk.

Ihringen Vorderer Winklerberg Spätburgunder GG 2023
Arme, steenrijke, vulkanische grond, warme ligging, massale selectie: frivool, viool, rood fruit; fruitig, floraal, ondersteunend zuur, fijne tannine, opwekkend.
Importeur: Smaragd Wijnen

Tekst: Magda van der Rijst

Foto’s: Magda van der Rijst

Kaartje: VDP

Ronald de Groot en Lars Daniëls lichten als sneak preview op de rubriek ‘Geproefde Wijnen’ in het magazine, enkele wijnen uit die opmerkelijk zijn bevonden tijdens het proeven en dus van harte worden aanbevolen. De volledige proefnotities kunt u vinden in Perswijn #7 2025. Deze keer draait het om wijnen afkomstig uit de Noordelijke Rhône.

WORD ABONNEE:

Voor elke editie van PERSWIJN Magazine hebben we 500 wijnen geproefd en beoordeeld. Word abonnee: https://perswijn.nl/abonnement

In de rubriek Aan Tafel van Perswijn 8-2025  kiest sommelier Martijn Damen, van de Van Gendt Hallen in Amsterdam, de wijnen bij twee prachtige gerechten; beekridder en spruiten. Ons proefpanel nam de proef op de som en proefde zijn wijnsuggesties. Wat werkt, wat verrast en wat je thuis zeker eens moet proberen.

De receptuur is van Gerard Reijmer – je vindt beide recepten op perswijn.nl/recepten.

Benieuwd welke wijnen sommelier Martijn Damen hierbij koos en wat het proefpanel er – blind! – van vond? Ontdek het in Perswijn 8-2025 of online via de link hierboven.