Columns

Sinds enige tijd hebben we het privilege dat we buren hebben die grote wijnliefhebbers zijn. Een mooie aanleiding om af en toe samen van een mooi glas te genieten. Ze waren kort geleden net terug uit Italië, natuurlijk op wijngebied een heerlijke snoepwinkel. Dus konden we genieten van fijn wit uit het noorden (Valdadige), Pinot grigio met een zeker voor deze druif bijzondere frisheid. En natuurlijk van Barolo, een van hun persoonlijke favorieten. Maar dit werd voorafgegaan door iets heel anders: een ‘natuurwijn’ uit de Loire, een Cheverny op basis van cabernet franc. Ik zet ‘natuurwijn’ tussen aanhalingstekens omdat ik met dit begrip weinig kan en het als zodanig zelf ook nooit gebruik. Al is het maar omdat er weinig tot geen regelgeving voor is. En ook domweg omdat het eigenlijk niks zegt over het karakter van een wijn. Er zijn heel goede en heel slechte. En er zijn grote wijnmakers, zoals Ganevat in de Jura, die het begrip helemaal niet (willen) gebruiken – net als ik. Maar hij maakt wel wijn die aan de definitie zou voldoen.

Op de website vitisphere stond een interview met José Zuccardi, tweede generatie van het gelijknamige wijnbedrijf in Argentinië. Hij waarschuwt dat het maken van dit type wijn heel anders is dan veel mensen denken. Het idee zou kunnen zijn dat je de wijn in de kelder maar zijn gang laat gaan, zonder enige vorm van ingrijpen. Zuccardi zegt echter dat het juist heel veel kennis en techniek vergt, veel meer dan gisting met sulfiet een ‘voorgeprogrammeerde’ gisten. Ik citeer: “Het probleem met natuurwijnen ligt bij de wijnmaker die het als een filosofische kwestie beschouwt. Maar micro-organismen trekken zich daar niets van aan. In tegenstelling tot wat de spontane aard van de naam doet vermoeden, is natuurwijn juist de meest technische wijn om te produceren”. Hij merkt op dat “er onder natuurwijnen wereldwijd te veel voorbeelden van slechte kwaliteit te vinden zijn, vanwege een gebrek aan zorgvuldigheid en professionaliteit.”

Zo is het maar net. Goede Loirewijnen op basis van cabernet-franc hebben een fijne geur, met bijzondere fruitaroma’s. Maar deze Cheverny rook overtuigend en zeer sterk naar een paardenstal. De meest waarschijnlijke verklaring is dat de wilde gist brettanomyces bij de gisting of wellicht later, op fles, vrijelijk zijn gang heeft kunnen gaan. Een extreme vorm van brett, laten we maar zeggen. Een vorm van mestgeur die in het verleden nogal eens voorkwam in niet helemaal schone kelders.

Sterker nog, sommige wijnliefhebbers en wijnmakers zien een vleugje brett als een positieve bijdrage aan de complexiteit van een wijn. Sommige wijnmakers deden het zelfs expres. Maar bepaald niet in de mate van wat ik in deze wijn rook. Het klinkt oneerbiedig, maar hij stonk het glas uit. Dat is typisch het probleem van wat sommigen betitelen als ‘natuurwijn’. Ongecontroleerde gisting, te weinig sulfiet, dat soort zaken staan aan de basis van dit probleem. Want een probleem is het De smaak is in zo’n geval overigens nog gewoon goed. Maar omdat de geur voor mij sterk bepalend is voor mijn plezier, kan ik van zo’n wijn niet genieten.

Het is zoals José Zuccardi zegt. Noem je wijn, uit marketingoverwegingen, geen ‘natuurwijn’, maar maak gewoon een goede wijn. Als er een fles Ganevat open gaat, kan ik enorm genieten. Of dat een  ‘natuurwijn’ is of niet, maakt me helemaal niets uit. En Ganevat heeft die marketing ook niet nodig. Op wijnkaarten staat hij ook nooit als zodanig vermeld. Maar in Amsterdam zijn er nog steeds restaurants die zich er niet voor schamen dit soort wijnen te serveren. En kennelijk zijn er wijndrinkers die masochistisch genoeg zijn om dit soort wijnen te drinken, ook al stinken ze het glas uit. In die zin is mijn leven heel erg simpel. Ik drink alleen wijnen die ik lekker vindt, en hoe ze gemaakt zijn, is dan in wezen ondergeschikt. Vandaar dat ik wat ‘natuurwijn’ wordt genoemd als begrip links laat liggen, maar als wijn niet. Ik laat me graag verrassen.

Ronald de Groot

Dit is de laatste overpeinzing voor de vakantie. Over een aantal weken zijn we weer terug.

Afgelopen week viel er een bericht van wijnboer Derrick Neleman in onze brievenbus – via de mail uiteraard. Naar aanleiding van het recente advies van de Gezondheidsraad, waarin stond dat er geen veilig niveau van alcoholinname bestaat, nam hij het op voor ‘zijn’ product, wijn. Ik citeer. “Waarom drinken wij mensen wijn? Alcohol is een gif, dat is ons behoorlijk ingepeperd door de instanties. Iets wat we al wisten, dus de vraag blijft: waarom drinken we dan? De Canadese professor Edward Slingerland – filosoof, geen arts – stelt dat de voordelen opwegen tegen de nadelen. En wat zijn die voordelen? Alcohol maakt ons blij, neemt remmingen weg. Zorgt ervoor dat we socialer zijn, opener naar vreemden, en zelfs creatiever. In zijn boek Drunk, how we sipped, danced and stumbled our way to civilisation stelt Slingerland het duidelijk: als alcohol alleen maar gif is, was het drinken ervan al lang weggeëvolueerd.”

Hoewel sympathiek, is dit geen medisch argument, en dat van de Gezondheidsraad wel. En sowieso worden degenen die zelf belang hebben bij de sector als partijdig gezien. Goede argumenten en gedegen wetenschappelijke onderzoeken worden op die manier domweg genegeerd. Voorafgaand aan het -langverwachte- advies stond er een uitgebreid artikel in de Volkskrant, waarin werd beschreven hoe de biersector wetenschappers had betaald en dat sommige onderzoeken, waaraan deze hadden meegewerkt, moesten worden teruggetrokken. Wat dit zegt? Dat degenen in de biersector die dit verzinnen, gewoonweg ongelooflijk dom zijn. Wat het niet wil zeggen? Dat alle onderzoeken naar het effect van alcohol op onze gezondheid de prullenbak in kunnen. Deze week nog kwam een onderzoek binnen waarbij nog maar eens een keer bleek dat voor een oudere leeftijdsgroep bij matig alcoholgebruik de kankersterfte lager is dan bij de groep die helemaal niets drinkt (link.springer.com/article/10.1007/s11606-026-10479-3). Daar boven op komt dat er bij matige drinkers minder diabetes, minder hartaanvallen en minder herseninfarcten optreden. Het probleem is dat er bij de landelijke kranten, ook de kwaliteitskranten, geen wetenschapsjournalisten zijn die de adviezen van de Gezondheidsraad durven te nuanceren. Met de name de Volkskrant lijkt stevig in de greep van de anti-alcohol-lobby. De media houden van oneliners. ‘Zitten is het nieuwe roken’. ‘Aan rauwmelkse kaas kun je doodgaan’. Wat overigens klopt. De Europese Unie had deze bijna verboden.

Begrijp me goed, ik ben me heel goed bewust van de problemen die alcohol veroorzaakt. Verkeersdoden, binge-drinken, alcoholverslaving. Maar élke liefhebber van een glas hier van te betichten, dat gaat weer veel te ver. Niemand zal mij er op kunnen betrappen dat ik zal beweren dat alcohol onder de – pakweg – veertig jaar gezondheidsvoordelen heeft. Al zijn de nadelen bij matig drinken nu ook weer niet zó groot, vooral voor mannen – sorry dames – vanwege een licht verhoogd risico op borstkanker.

Maar de wijnindustrie, die een product maakt met een lange culturele geschiedenis – zoals Neleman terecht aanstipt – over één kam scheren met de tabaksindustrie, dat gaat echt veel te ver. Niet voor niets wordt in de wijnindustrie hard gewerkt aan producten met weinig of geen alcohol. Sigaretten, met hun nicotine, zijn per definitie verslavend. Matige drinkers, die rustig een of meer dagen kunnen overslaan, zijn echt niet alcoholverslaafd. Alcoholverslaving is daarnaast natuurlijk een ernstig probleem – ook dat ontken ik niet. Maar wie drinkt, is niet per definitie verslaafd. Sterker nog, verreweg de meeste drinkers zijn helemaal níet verslaafd.

En dan heb ik het nog niet eens over het lot van eerdere pogingen om alcoholconsumptie te bestrijden, zoals de drooglegging in de V.S. En laten we het eclatante succes van de ‘war on drugs’ niet vergeten. Hier in Amsterdam kan elke koerier je op bestelling alles leveren wat je hartje begeert. Verboden of niet.

Gek genoeg moet ik soms denken aan de Amsterdamse ‘strijd’ tegen fatbikes. Deze fietsen roepen bij mij ook wel ergernis op. Maar waarom eigenlijk? Met hun luxe zitjes en brede banden zijn het geen bijzonder gevaarlijke vervoermiddelen. Je blijft er niet mee steken in de tramrails, zoals me met een gewone fiets wel eens is gebeurd. Nee, het probleem van fatbikes zijn de bestuurders. Sommigen zijn (veel) te jong en rijden te hard of negeren elke verkeersregel – wat zowat elke fietser in Amsterdam op zijn/haar manier doet. Maar in plaats van deze bestuurders aan te pakken, moet de fatbike het als vervoermiddel ontgelden. Niets anders dan een teken van bestuurlijke onmacht.

Hoewel als verhaal veel ernstiger en veel ingewikkelder, dringt de vergelijking met alcohol zich toch op. Het probleem zit ‘m niet in de drank die al millennia oud is, maar in de (verkeerde) gebruiker. Laat de overheid zich daar op richten, want dat is waar het werkelijke probleem zit, niet in de gematigde drinker, zeker niet de wat oudere. Want hoewel de anti-alcohol-lobby het niet wil erkennen en kranten er niet over durven te schrijven, is er overtuigend medisch bewijs dat alcohol na het veertigste jaar wél gezondheidsvoordelen heeft. En voor die groep geldt dus niet wat de Gezondheidsraad zegt. Er bestaat wel degelijk een veilige ondergrens, afhankelijk van de gebruiker. Hoe ouder de gebruiker, des te hoger die ondergrens. Gematigde drinkers leven langer dan geheelonthouders, dat laat de statistiek overtuigend zien, en die groep geeft ook minder doden door kanker te zien. Door dat niet in het advies mee te nemen, ondergraaft de Gezondheidsraad zijn eigen geloofwaardigheid. I rest my case.

Ronald de Groot

Mijn terugkomst, gisteren, uit de Languedoc, bracht een vreemde gewaarwording. Ik bedacht dat ik sinds 14 juni geen dag meer had gehad van onder de dertig graden. Nogal uitzonderlijk. Nog vreemder was het om te constateren dat we eind van de afgelopen week beter af waren in de Languedoc dan hier in Amsterdam. Op vrijdag was het daar een graad of drie minder warm, met een lekker droog windje er bij. Heet, maar goed uit te houden. Klimaatwetenschappers buitelen over elkaar heen om het weerfenomeen te verklaren, aan de hand van het opwarmende klimaat. Zelfs in 2003 zou het onder dezelfde omstandigheden niet zo heet zijn geworden als nu – zo snel gaat het. Wie het nu nog ontkent, is een sukkel. De naam van deze sukkel mag u zelf invullen.

Het klinkt misschien vreemd, maar in de Languedoc waren de wijnboeren dan ook even met iets heel anders bezig dan het klimaat. Misschien ook wel omdat het daar dus eigenlijk wel meeviel – bij dezelfde temperatuur als in Amsterdam – 37, 38 graden – is het daar code geel en hier code rood. Het was daar heet, maar veel dagen niet uitzonderlijk heet. Wel is het langere periodes achter elkaar zo heet, dat is wel uitzonderlijk. Maar in de afgelopen winter is een enorme hoeveelheid regen gevallen, en dat hielp tot nu toe om de droogte vrij goed te doorstaan, zo kreeg ik te horen.

Nee, zorgen zijn er om andere zaken. Kort gezegd: de markt en de bureaucratie. Dit gaat even over dat laatste. Thierry Hasard van het bijzondere wijngoed Domaine de la Marfée in Saint-Georges-d’Orques beklaagde zich tijdens ons bezoek over de SAFER. Deze SAFER (Société d’Aménagement Foncier et d’Établissement Rural) is opgezet om het grondbezit van boeren te reguleren. De SAFER zelf beweert altijd dat de organisatie zich beijvert om jonge (wijn)boeren een kans te geven op eigen wijngaarden in een overspannen markt – anders zouden ze niet aan bod komen. Maar toen Hasard – oorspronkelijk accountant van beroep – jaren geleden probeerde een wijngaard te kopen, als aankomend wijnboer, kwam hij er helemaal niet tussen. ‘De SAFER functioneert helemaal niet goed. In feite is het een organisatie die niet voor vernieuwing zorgt, maar waarin boeren elkaar gewoon de bal toespelen, zodat mensen van buiten, zoals ik, buitengesloten worden.’ Het is niet de eerste keer dat ik kritiek hoor op deze organisatie, die ook een sterk bekritiseerde rol speelde bij de overnamestrijd van het beroemde château Beauséjour-Duffau-Lagarosse in Saint-Émilion.

Andere steen des aanstoots is de bureaucratie rond de appellations. Die van Saint-Chinian is een aardig voorbeeld. Bij een lokale wijnboer kocht ik onlangs een (licht)zoete wijn voor bij een gerecht. Het Domaine de La Linquière maakt een heel aangename versie, gemaakt van druiven die aan de stok zijn ingedroogd. ‘Late oogst’, zei de moeder van Pierre Salvestre, de wijnmaker. Maar hier staat ‘Vin de raisins surmûris’, waarom niet gewoon ‘vendange tardive’? ‘Je kunt je het misschien niet voorstellen, maar die term mag alleen voor wijnen uit de Elzas worden gebruikt’, zei ze me. Een bewering die niet helemaal klopt. Ook in Gaillac en in Jurançon mag deze term worden gebruikt. De Elzas kan veel tegenhouden, maar niet alles. Zo was ook de aanplant van druiven als riesling of gewurztraminer buiten de Elzas lange tijd niet toegestaan. Het zegt veel over de traagheid van instanties als het INAO, dat waakt over de Franse appellations. En over de bescherming die wordt geboden aan gevestigde belangen, zoals die van invloedrijke streken als de Elzas – of Bordeaux.

In het interview dat ik had met wijnmaker Michel Chapoutier, zelf betrokken bij het INAO, kwam het ook al naar voren. Het INAO is nog niet helemaal doordrongen van de noodzaak wijnen aan te passen aan de markt. Zo kregen we afgelopen donderdag van de sympathieke eigenaar Alain Limauge zijn nieuwste rosé te proeven, Château de Gragnos Cosme 2025. Maar op het etiket stond niet de appellation Saint-Chinian. Hoezo niet? Alain: ‘Ik wilde een lichtvoetige rosé maken, een lekkere terraswijn voor in de zomer. Dus werden de druiven vroeg geplukt, zodat het alcoholgehalte uitkwam op 11,5%. Daarom werd de wijn afgekeurd voor de appellation, omdat de regel is dat de wijnen minimaal 12% moeten zijn.’ Totaal achterhaald, dat moge duidelijk zijn. Dus is het een IGP. Ook best voor Alain. ‘Zo belangrijk is de appellation eigenlijk ook weer niet, hij is niet zo heel bekend.’ Tja, zo schiet het niet op. Het instituut dat de appellations moet helpen en ze moet verdedigen, werkt ze op die manier juist tegen. Dat zou toch hoognodig moeten veranderen. Goede wijnen horen in de appellation, en niet daar buiten.

Ronald de Groot

Terwijl we hier in de Languedoc uitkijken over de wijngaarden die inmiddels deels gerooid zijn, stijgt de temperatuur hier dag na dag. En dan hebben we het nog niet eens zo slecht. Op dit moment is Hérault, waar wij zitten, het enige departement in Frankrijk met code groen. Overal elders slaat de hitte nog meer toe, met inmiddels code rood in een groot deel van de hexagone. Inmiddels zeggen de voorspellingen dat we deze week de warmste dag ooit gemeten in Frankrijk kunnen verwachten, wellicht 43 graden. Gelukkig niet hier, maar in het zuidwesten en zelfs de binnenlanden van Bretagne. In Parijs zal het waarschijnlijk niet uit te houden zijn, want in steden is het altijd nog een paar graden warmer. Het is de klimaatverandering in zijn volle omvang. En hoe sommigen ook hun best doen, ontkennen helpt niet.

Maar hoewel het hier dus nog ‘meevalt’, wil het niet zeggen dat het allemaal zo goed gaat. Want aanhoudende temperaturen van boven de dertig graden zorgen voor droogte, omdat er meer water verdampt dan voorheen. En die droogte wordt dan ook meer en meer een probleem, zeker ook voor de wijnbouw. Irrigeren wordt als een oplossing gezien, maar dat vraagt kostbaar drinkwater en is daarmee ook niet duurzaam. En het lijkt ook ten koste te gaan van de kwaliteit, ondanks dat dit vaak ontkend wordt. Maar we komen uit sommige wijnlanden te vaak de aanduiding ‘dry farmed’ tegen als aanbeveling om daar echt geloof aan te kunnen hechten.

Van de week stuurde Kees van Leeuwen, onze medewerker die het langst is verbonden aan Perswijn, ons een onderzoek door dat ook met wetenschappelijk bewijs laat zien dat irrigeren niet per definitie betere wijnen oplevert. Ik citeer in grote lijnen even de conclusies die Kees uit het promotie-onderzoek haalde. Dit werd uitgevoerd door Sébastien Nicholas. Hij bekeek het effect van watertekort en temperatuur op het metabolische profiel van chardonnay en pinot noir. Daaruit komt naar voren dat de meeste secundaire metabolieten bij watertekort toenemen, waaronder glutathion, dat belangrijk is voor de kwaliteit van de wijn (het behoudt aroma’s). De reactie van chardonnay was lineair voor de meeste verbindingen (meer watertekort leidde tot meer secundaire metabolieten). Bij pinot noir echter was een omslagpunt te zien. Licht watertekort leidde tot een toename van de secundaire metabolieten, maar bij ernstig watertekort namen ze af.

De ernstigste watertekorten deden zich voor in koele klimaatgebieden (Bourgogne, Elzas, Rheingau). In warme en droge klimaten (Mendoza, Languedoc) ondervonden de wijnstokken geen watertekort,  dankzij irrigatie. Het is blijkbaar erg moeilijk om een ​​gematigd watertekort te handhaven door middel van irrigatie, zo besluit Kees.

Dit sluit aan bij het idee dat ik gevoelsmatig al had. Zo was ik van de week voor een diner bij onze buren hier op zoek naar een mooie lokale Chardonnay, maar ik moest concluderen dat deze hier in de Languedoc lastig te vinden zijn, in elk geval hier in de buurt. Wel Chardonnay, maar heel weinig goede – hoogstens in de Limoux, maar daar wordt dan niet geïrrigeerd. Onlangs mocht ik een proeverij bijwonen van de wijnen van Lingua Franca, uit Oregon. Op de vraag wat ik van de wijnen vond, antwoordde ik dat de Chardonnays mooi vond, maar niet echt onderscheidend ten opzichte van mooie Chardonnays van elders. Maar dat ik de Pinot noir echt geweldig vond, zeer verrassend voor een wijn van buiten de ‘klassieke’ streken. Dat klopt dus met het onderzoek.

Met chardonnay kun je op veel plaatsen mooie wijnen maken, als je maar niet of nauwelijks irrigeert. Goede pinot noir zie je in warme gebieden eigenlijk bijna niet, maar dat wordt door dit onderzoek goed verklaard. Pinot noir gaat dan blijkbaar in de warmte en droogte over zijn optimale ‘tipping point’ heen. Het is dan ook heel knap als je goede Pinot noir kunt maken in warme en droge streken, waar dan ook ter wereld. Jammer, maar helaas. Want zo blijven ze schaars en duur.

Ronald de Groot

Afgelopen week was het tijd voor onze jaarlijkse proeverij van Nederlandse wijnen. Voor ons altijd een bijzonder moment. Even kijken wat de stand van zaken is in Nederland wijnland. Zeker met de fraaie oogst van 2025 is dat beeld bepaald niet negatief. Je ziet dat de ervaring toeneemt en dat ook de wijngaarden ouder worden. Ook is voor veel wijnboeren duidelijker wat je beter wel – of niet kunt planten. Goed beschouwd heeft de wijnbouw in Nederland maar een korte geschiedenis, eigenlijk pas serieus sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw. Een enkel domein – met name de Apostelhoeve – ziet inmiddels de derde generatie aantreden, voor Nederland uniek. En elke generatie heeft weer meer kennis en ervaring.

Na afloop hadden we daar nog een gesprek over. Ronald Wortel, die jarenlang in Nieuw-Zeeland woonde, vertelde dat ze daar met verbazing kijken naar de Europese wijnbouw. Nieuw-Zeelandse boeren kijken vaak strikt economisch naar de wijnbouw. Op het moment dat wijn niet meer rendeert, dan begin je met iets anders. Appelen bijvoorbeeld. Of iets anders, waarmee je wél geld kunt verdienen. Dat Europeanen zo vasthouden hun wijnbedrijven, is in hun situatie ondenkbaar.

Maar voor ons, Europeanen, ligt de situatie heel anders. Natuurlijk zijn er ook hier wijnboeren die vooral aan de korte termijn denken, en die bereid zijn hun wijngaarden op te geven. Of boeren die wel aan de lange termijn denken, maar voor wie de bodem van de schatkist door de crisis in zicht is, zodat doorgaan gewoon geen optie meer is.

In de Europese situatie zien we ook veel familiebedrijven die al generaties lang actief zijn in de wijnbouw. Dat geef je niet zomaar op. In een land als Duitsland zijn veel bedrijven soms wel zeven, acht of negen generaties in handen van dezelfde familie. De Toscaanse adel heeft een lange geschiedenis van wijngaardbezit. Ook in Frankrijk zie je dit soort families met een lange wijnbouwtraditie. Wellicht heeft zo’n familie in de loop van de jaren al vele malen een crisis meegemaakt. Druifluis, oorlogen, noem maar op. De blik bij zulke bedrijven is dan ook veel meer gericht op de lange termijn. Dat past natuurlijk ook bij de aard van deze bedrijfstak, met een aanplant van wijngaarden die tientallen jaren moeten meegaan. Maar hoe lang nog?

Tegelijkertijd moeten we constateren dat elke crisis weer anders is. Het lijkt wel of tegenwoordig alles veel sneller gaat. Wellicht door internet en sociale media, die vooral bij jonge consumenten een duidelijke invloed lijken te hebben op het consumptiegedrag. En omdat de veranderingen zo snel gaan, is het voor wijnboeren, zeker voor familiebedrijven die naar de lange termijn kijken, moeilijk om zich zo snel aan te passen. Bovendien hebben zulke bedrijven, zeker in een land als Duitsland, ook te maken met oude, trouwe klanten, die veranderingen in de wijnen van hun geliefde domein niet op prijs stellen -wat verandering ook weer in de weg kan staan. Zo zijn juist dit soort bedrijven gevangen tussen een rock and a hard place, zoals de Engelsen dat zo mooi noemen. En van wijnbouw overstappen naar de teelt van appelen, dat is in de steile wijngaarden langs de Moezel nu eenmaal geen optie. Dan zijn ze in de Provence beter af. Daar zie je wijnboeren overschakelen op pistache, het nieuwe groene goud, voor de nieuwste rage: Dubai-repen. Want de jongeren houden van zoet. Tot ook die hype weer over is en iedereen weer terug is bij af.

Het volgen van de laatste trend lijkt me dan ook geen goed idee. Vasthouden aan je lijn, het maken van goede wijnen en niet alleen maar trendgevoelig zijn, lijkt me verstandiger. Maar gemakkelijk is dat zeker niet. De geschiedenis leert dat na elke crisis weer betere tijden komen. Iets om ons met zijn allen aan vast te houden.

Ronald de Groot

Ik ben regelmatig op reis naar een of ander wijngebied. Dit jaar tot dusver een keer peer maand. Hard werken, moet ik zeggen, maar het blijft interessant. Tijdens deze reizen wordt met enige regelmaat aan de groep gevraagd zich even, een voor een, voor te stellen. Altijd handig. Dan weet ik gelijk ook even met wie ik op pad ben, voor zover ik mijn gezelschap niet ken. Onlangs stelde een van de leden van de groep zich voor als ‘content creator’. Dat vond ik een wonderbaarlijk prachtige omschrijving van het werk wat je doet. Hoe word je content creator? Ik mompel altijd dat ik over wijn schrijf, of zoiets. Iemand die naast me zat, stootte me onlangs aan, en zei: ‘maar je bent toch ook influencer?’ Wie weet ja, nou je het zegt. Nooit over nagedacht, eerlijk gezegd.

Ik moest het zijn van content creator in elk geval nog eens even goed laten bezinken. Gaande de dagen van het bezoek kon ik ook even rustig kijken hoe dat nu precies in zijn werk ging. Tja, wat zal ik zeggen? Even kort door de bocht gaat het er bij een content creator om, dat alles moet bewegen. Als ik een foto neem in een wijnkelder, sta ik stil. Ik zoek een mooie invalshoek met een fijne belichting. Een content creator loopt met de camera langs de rij met vaten. Wat natuurlijk zorgt voor een heel andere dynamiek. In beide gevallen overigens volgens mij even oninteressant – laat ik eerlijk zijn. Voor mij een mogelijke illustratie voor het blad of de website, die in de meeste gevallen ongebruikt blijft liggen. Maar op TikTok wordt zo’n rij vaten die is gefilmd tijdens het lopen misschien wel heel spannend, dat weet ik dan weer niet.

Een ander element in het werk van de content creator is een gesprek met de wijnproducent. Dat is natuurlijk wel weer heel anders. Ik heb die ook wel gemaakt, de laatste tijd helaas wat minder. Maar eigenlijk altijd alleen maar op reizen waarbij ik alleen was. In een grote groep ben ik er terughoudend mee – ongetwijfeld onterecht, maar goed. Want het is vaak onvermijdelijk dat de groep op jou moet wachten, of dat de wijnmaker, van wie je graag een uitleg krijgt, voor de rest van de groep enige tijd domweg niet beschikbaar is. Dat gebeurde nu ook enkele keren. Als er meer mensen in de groep zo zouden werken, zou je eigenlijk een apart programma moeten organiseren. Ik zou me er ongetwijfeld nogal ongemakkelijk bij voelen, maar ik besef heel goed dat dit vooral mijn probleem is, en niet dat van de content creator.

Toch ben ik gaande de trip tot de conclusie gekomen dat de vlag de lading niet helemaal dekt. Wat er in feite gebeurde, was dat geen inhoud werd gecreëerd, maar doorgegeven. Misschien zou spreekbuis een betere omschrijving zijn. Goed beschouwd ben ik net zo goed ook een content creator. Ik neem iets waar, denk er over na, en beschrijf wat ik zie op mijn eigen manier, met mijn eigen interpretatie – content zo u wilt. Die vervolgens wordt verwerkt tot inhoud van deze website. Maar ja, als TikTok de hemel is van de content creator, dan sta ik toch nog een beetje sneu met de voeten in de modder.

Maar laten we heel eerlijk zijn. De échte content creator is natuurlijk de wijnboer, die een jaar lang werkt aan de inhoud van zijn of haar flessen. Want als er iemand écht iets creëert, is de wijnboer dat wel. De wijnboer, zeker de kleinere in zijn of haar familiebedrijf, staat écht met de poten in de modder. Laten we dat vooral niet vergeten, als content creator noch als wijnjournalist.

Ronald de Groot

Afgelopen week zag ik een item in het journaal over robots in de landbouw. Machines die geheel zelfstandig onkruid kunnen verwijderen, bijvoorbeeld met laserstralen. De machines vervangen schaars en duur personeel, dat eerder moest worden ingehuurd om de akkers te schoffelen. Dit soort ontwikkelingen zijn heel interessant ook voor de wijnbouw. Jaren geleden al liet Jan Panman, destijds de eigenaar van Rives Blanques, in de Limoux, ons een machine zien die het schoffelen tussen de wijnranken kon overnemen. Alleen was dat (nog) geen robot. Voor het besturen en hanteren van de machine waren toen nog mensenhanden nodig. Jan Panman liep in elk geval voorop. Hij zag vooral het belang van dit soort machines voor de biologische wijnbouw. Want het onkruid kon op die manier worden weggehaald zonder het gebruik van bestrijdingsmiddelen.

Voor de wijnbouw is de verschijning van robots een belangrijke en interessante ontwikkeling. Niet alleen voor biologisch werkende wijnboeren. Want met robots in de wijngaard kunnen conventioneel werkende wijnboeren duurzamer worden. Tegenwoordig kun je de cover crop laten maaien en bewerken door dit soort robots. Ook kan blad van de wijnranken met precisie door zulke robots worden teruggesnoeid. Robots kunnen veel preciezer spuiten, waardoor minder bestrijdingsmiddelen nodig zijn. Net als in het item in het journaal, kunnen ook in de wijngaard robots met behulp van AI onkruid herkennen en met laserstralen vernietigen. Sterker nog, er zijn al robots op de markt die beginnende vormen van meeldauw kunnen behandelen met UV-licht, dus zonder dat er bestrijdingsmiddelen aan te pas komen. Deze robots werken veelal op zonnecellen en gebruiken dus geen diesel. En anders dan zwarte tractoren, drukken ze de grond niet te veel in, zodat deze los blijft en goed blijft ademen.

Een bijkomend, maar zeker niet onbelangrijk voordeel is natuurlijk dat het ook personeel scheelt. De robot kan zijn werk zelfstandig doen, als het nodig is zelfs dag en nacht. En het klinkt wellicht hard, maar waarschijnlijk ook nog met meer precisie. En aangezien goed personeel schaars en duur is, kan dit op lange termijn ook nog kosten besparen, als de investering in de robots is terugverdiend. Laatst op château La Mission-Haut-Brion kwamen we er eentje tegen. Een vreemd gezicht blijft het nog wel. Het zal nog wel even duren voor het een echt vertrouwd beeld wordt.

Ronald de Groot

Afgelopen week was ik op reis naar Burgenland. U weet het wellicht wel, de wijnstreek aan de oostkant van Oostenrijk, tegen de Hongaarse grens aan. Met als een soort middelpunt een ondiep meer, de Neusiedlersee. In zijn diversiteit is het zo’n beetje de hele wijnwereld in het klein. Het is dan ook alsof je wat er nu gebeurt in wijnland in korte tijd onder een vergrootglas kunt bekijken. Want je komt hier alles tegen op wijngebied: zoet, krachtig rood, lichtvoetig rood, droog wit, mousserend, oranje, natuur, noem het maar op.

Ik kan me herinneren dat toen ik hier rond de eeuwwisseling kwam, de zoete wijnen van de zuidoostkant van het meer, de Seewinkel, ongelooflijk populair waren. Alois Kracher, die overleed in 2007, was een grootheid in zulk zoet, met prachtige wijnen. Tja, das war einmal. Zoete wijnen zijn inmiddels aan de straatstenen niet te slijten, om het plat uit te drukken. Zijn zoon, Gerhard, legt ons tijdens een rit door de wijngaarden uit wat er misging in de verkoop. De wijnen waren destijds mateloos populair in de V.S. en vooral in New York – goed voor 50% van de verkoop. Dat viel tijdens de financiële crisis helemaal stil. Een harde les. Hij besloot dat geen enkele exportmarkt meer dan 10% voor zijn rekening zou mogen nemen. Een wijs besluit. Zeker nu de markt voor zoet zo moeilijk is, dat de wijnen eigenlijk alleen nog in toprestaurants worden geschonken. Kracher maakt nu ook droge witte wijnen.

De streek is ook bekend door zijn goede wijnen van blaufränkisch, in mijn ogen de meest interessante druif van Oostenrijk. Maar ook hier zie je een worsteling. Voor de klimaatopwarming was dit een laatrijpe druif, die soms maar moeilijk rijp werd. De omslag dat je hem tegenwoordig op tijd moet oogsten, is nog lang niet door iedereen gemaakt. Daardoor zijn er wijnen op de markt die door ‘moderne’ consumenten niet gewaardeerd worden, omdat ze te zwaar en te houtbepaald zijn. Ook in de Neusiedlersee DAC zie je wijnen van zweigelt – voor rood de verplichte druif – die nogal heftig zijn. Je ziet het natuurlijk ook wel verschuiven, naar lichter rood, dat koel kan worden gedronken. Maar dat gaat ook wel ten koste van de eigen identiteit van de streek.

In dat geval moet je de wijndrinkers wel opvoeden. Want die associëren rood niet met koel. Een van de begeleiders van onze groep vertelt dat er in Oostenrijk al een campagne is gevoerd om dit aan jonge consumenten te vertellen – bij uitstek de groep die nu afhaakt. ‘Ik ben soms verbaasd dat zoveel moeite wordt gestoken in de export. De export is niet meer dan 25% van onze productie. Het loont volgens mij veel meer de moeite om in eigen land goede campagnes op te zetten.’ Niet zo’n gek idee, lijkt me. Uiteindelijk is dat de groep die nu afhaakt, en daarmee een probleem vormt voor de toekomst. Er moet toch een nieuwe groep van dertigplussers komen die liefhebberij hebben in het drinken van (goede) wijn.

Aan het eind volgt een proeverij van een groep wijnhuizen die opereert onder de naam ‘Pannobile’. Een groep ontstaan vanuit het idee dat met elkaar een soort lokale rode blend moest worden gevonden die representatief is voor het terroir. En dat met lokale druivenrassen, in plaats van de druiven die rond de eeuwwisseling populair waren, zoals syrah, cabernet en merlot. Een mooi initiatief, van een achttal producenten. Maar ook zij worstelen, al zullen ze dat niet snel toegeven. Met oranjewijnen, natuurwijnen, petnat en andere moderniteiten, proberen ze wijnen te maken die nog wél populair zijn. Er wordt gemopperd dat de autoriteiten nog altijd niet in willen zien dat ook troebele wijnen in aanmerking zouden moeten komen voor de herkomstbenaming ‘Burgenland’. Tja, is dat zo belangrijk? Er wordt enthousiast op de wijnen gereageerd. Maar hoe groot is de groep wijndrinkers die dit soort wijnen écht lekker vindt? Bovendien, ik proefde elders betere wijnen gemaakt met schilcontact, zoals in het grensgebied van Friuli en Slovenië, in Brda. Niet elke witte druif is er echt geschikt voor, laten we maar zeggen. En van de ooit zo gezochte terroirexpressie is hier weinig sprake.

De zoektocht naar de juiste wijn voor de juiste consument is nog lang niet afgelopen, mogen we rustig stellen.

Ronald de Groot

Er zijn vragen waar ik domweg geen antwoord op kan geven. Gelukkig niet. Als ik alles (van te voren) zou weten, dan zou dat nogal ongezond zijn. Wel kan ik bij de vraag in de kop wel bespiegelingen opschrijven – overpeinzingen zo u wilt. 

Een eerste betreft de kwaliteit van de jaargang. Zoals straks te lezen valt in het volgende nummer, Perswijn #4, ben ik over de wijnen van 2025 ronduit enthousiast – waarbij uitzonderingen, als altijd, de regel bevestigen. Als je in april bij de châteaux langs gaat en alle gezamenlijke proeverijen bijwoont, is het natuurlijk nog vroeg. Maar het proeven van veel wijnen was ronduit een plezier. Ik kan me nog herinneren hoe het, pakweg, dertig jaar geleden was. Een jaargang als 1996 was hard en vrij zuur om te proeven en primeur. Sindsdien is er in Bordeaux veel veranderd.

In de eerste plaats het klimaat. De omstandigheden zijn veel extremer, met veel meer hete dagen, en dus verdamping van water. Wat leidt, in elk geval in 2025, tot dikke schillen en weinig sap – dus concentratie en lage opbrengsten. De verhouding tussen schillen en sap maakt dat het gevaar bestaat dat de wijnen te veel tannine hebben, en te droog zijn. Maar de châteaux weten tegenwoordig heel goed hoe ze dit, door een zorgvuldige gisting en minder nieuw hout, in de hand kunnen houden. Bijvoorbeeld door gisting op lagere temperaturen dan voorheen.

Volgens de producenten is de bijzondere kwaliteit van de jaargang te danken aan een koele periode, met wat regen, vanaf half augustus. Koele nachten in september en wat broodnodig regenwater deden wonderen voor fruit en frisheid. Mede door een alcoholgehalte dat door de bank genomen zo’n 1 à 1,5% lager ligt dan in 2022 – een essentieel verschil.

Toch zijn niet alle wijnen top. Onder deze omstandigheden hebben lichtere, drainerende ondergronden met veel zand en/of kiezel het het lastigst. Denk aan de Graves, Pessac-Léognan de Pomerol buiten het centrale kleiplateau en Lalande-de-Pomerol.

De wijngaarden op de heuvels rond Saint-Émilion, met hun ondergrond van kalkrots, doorstonden de droogte juist perfect. Daar zijn zeer goede wijnen gemaakt, net als centraal op het plateau van Pomerol. Ook in de gemeenten van de Médoc, zoals Margaux, Saint-Julien en Pauillac zijn een aantal prachtige wijnen gemaakt, heel verleidelijk en gepolijst. 

Is het reden om de wijnen ‘en primeur’ te kopen? Dat hangt naar mijn smaak af van welke wijn, en je persoonlijke voorkeuren. Zo om me heen hoor ik als argument dat er ook oudere jaren op de markt zijn, zoals 2016 of 2020, met prijzen die relatief gunstig zijn – zodat ze 2025 beconcurreren. Ik denk dat waar kan zijn, maar niet voor bepaalde veel gezochte wijnen. En 2016 is groot, maar 2020 is naar mijn smaak van een lager niveau dan 2025. De prijzen zijn nu in elk geval gunstig. Van te voren werd gezegd dat een prijsverhoging ten opzichte van het veel mindere 2024 er niet in zou zitten. Maar de wijnen die tot nu toe zijn uitgekomen, durven – op de Sauternes na – een kleine prijsverhoging toch aan. Niet onlogisch, gezien de topkwaliteit en de extreem kleine oogst. Het lijkt er op dat de markt de meest interessante wijnen toch oppikt. David Bolomey (www.bolomey.nl) bevestigt dat de campagne hier in Nederland ‘best goed loopt’. Met een wijn als Pontet-Canet als duidelijke uitschieter. Ik denk dat voor de liefhebbers genoeg mooie wijnen te koop zijn. Denk aan wijnen als Canon, Clos Fourtet, Pavie-Macquin, Conseillante of Vieux-Château-Certan, om een aantal wijnen te noemen die groots zijn, maar niet de prijzen vragen van de allerberoemdste châteaux. In de appellation Margaux zijn ook fraaie wijnen gemaakt, zoals Giscours, Dauzac en Rauzan-Ségla. Het zijn maar voorbeelden, er is veel meer.

Peter Sisseck, de grote man achter Pingus (Ribera del Duero) en tegenwoordig producent in Saint-Emilion (Château Rocheyron – ook een prachtige wijn), vat de situatie bondig samen: ‘De wijnen van Bordeaux zijn nog nooit zo goed geweest. Maar het probleem is dat niemand ze wil kopen.’ Nou, wij wel. Er is geen wijnstreek te bedenken die in een jaar als 2025 zulke grote hoeveelheden goede, eigentijdse wijnen produceert als de Bordeaux.

Onze notities komen in de loop van de week online voor abonnees.

Ronald de Groot, hoofdredacteur.

Afgelopen week waren we afgereisd naar het zuiden van de Pfalz, naar het dorpje Leinsweiler. Het slaperige dorpje, waar je niet eens een bakker kunt vinden, is onderdeel van de Südliche Weinstrasse van de Pfalz. Dit is de weg die leidt langs alle wijndorpen van de streek. Dat klinkt natuurlijk mooi, maar de realiteit is dat dit deel van de Pfalz, ten zuiden van Neustadt an der Weinstrasse, maar weinig bezoekers trekt. Hoogstens wat mensen die op zoek zijn naar rust en die graag wandelen of fietsen in de prachtige, beboste heuvels van de streek – zeer de moeite waard. Qua sfeer en uitstraling zou je je bijna in de Elzas kunnen wanen. Sterker nog, dit deel van de Weinstrasse was in de tijd van Napoleon Frans grondgebied. De druiven die hier staan aangeplant, zoals weissburgunder, grauburgunder en pinot noir doen ook eerder denken aan de Elzas dan aan Duitsland. Dat heeft overigens ook met de klimaatopwarming te maken. Maar de wijnen hebben hier niet de reputatie van de meer noordelijke gemeenten.

Een van de weinige ‘attracties’ van Leinsweiler is het kurkentrekkermuseum. Nou ja, museum is een groot woord voor een soort huiskamer vol met historische kurkentrekkers. Voor ons een wandeling van ruim tien minuten om er te komen. Onderweg zegt een voorbijganger, die vraagt waar we heen gaan, dat we alleen met een ‘Termin’ naar binnen mogen. Gelukkig hebben we die. Het museum heeft dan ook geen officiële openingstijden, je moet eerst bellen of mailen om te vragen of je ontvangen kunt worden. Maar we hadden geluk. Als we in de ochtend bellen, krijgen we te horen dat degene die het museum beheert – in haar woonhuis, Annette Minges, ons om twaalf uur kan ontvangen. 

Het blijkt een bijzondere ervaring. Nog nooit werden we in een museum zo persoonlijk ontvangen. De trots straalt er van af, net als het enthousiasme. Ze vraagt of we weten hoe lang er al kurkentrekkers worden gebruikt. Een jaar of 250, zouden we zo denken. Ja, grappig, veel mensen zeggen iets van 3000 jaar. Maar hoewel er destijds wel wijn was, waren er nog helemaal geen kurken. Ze vertelt dat de Engelse adel een methode zocht om de flessen port op een goede manier af te sluiten. In de portstreek was kurk voorhanden, en dat was een perfecte oplossing. De oudste kurkentrekker in haar verzameling dateert dan ook uit de periode 1780 tot 1790. In de eeuwen daarna was de kurkentrekker een onuitputtelijke bron van inspiratie. Vooral de kleinste kunstwerkjes zijn heel bijzonder. Kurkentrekkertjes voor de picknick, of geïntegreerd in een piepklein wijnvaatje, bijvoorbeeld. En, kurkentrekkers waren ook een echt ‘mannending’, aldus Annette. Ze toont ons kurkentrekkers die niets aan de verbeelding overlaten, met gespreide benen en een levensecht geslachtsdeel. Dat van de vrouw aan de ene kant en de mannelijke versie aan de andere kant. Daarnaast minuscule versies van de kurkentrekker voor poppenhuizen en heel grote, als decoratie voor in een wijnbar of café. En allerlei versies met hefbomen, om de kurk er gemakkelijker uit te krijgen. Aan de muur catalogi van Christie’s. Dat veilinghuis organiseerde in de jaren negentig zelfs nog veilingen met alleen maar kurkentrekkers. Das war einmal. Ook vlooienmarkten en andere gelegenheden om aan bijzondere kurkentrekkers te komen, zijn een beetje opgedroogd. De tijd om op dat soort plekken bijzondere vondsten te doen, ligt al lang achter ons. 

Wat ze van de schroefdop vindt? Wellicht prozaïsch, maar voor witte wijnen is het een perfecte oplossing, vindt ze. Dus voor haar geen heimwee naar de kurkentrekker.

We mogen pas weg na het nuttigen van een glas loepzuivere Riesling. Van welk domein wil ze niet zeggen, dat is haar ‘Geheimtip’. Misschien een volgende keer. 

Ach, de kurkentrekker.  Wat zouden we zonder moeten? We zijn een mooie ervaring rijker.

Ronald de Groot, hoofdredacteur