Als je werkt aan je artikel over de nieuwe oogst van top-Bordeaux, gepresenteerd tijdens de primeur-proeverijen, dan ben je noodgedwongen verplicht in een moordend tempo door de wijngaarden van de Bordeaux te racen. Een soort militaire operatie, met elk uur, en vaak zelfs elk half uur een afspraak bij een château. We maken een programma waarin de rijtijden tussen de châteaux zo kort mogelijk zijn – een hele puzzel. Het zijn vrijwel allemaal châteaux die niet bereid zijn hun wijnen te presenteren bij een van de overzichtsproeverijen. Aan één kant interessant, omdat je uit de eerste hand hoort hoe de afgelopen jaargang verlopen is. Aan de andere kant irritant, omdat het veel tijd en kilometers kost.
Maar het bracht dit jaar ook een ander inzicht. Nooit zag ik in Bordeaux zoveel verlaten wijngaarden als dit jaar. Wijngaarden waarin niet de moeite was genomen te snoeien, zodat ze er verwilderd uitzagen. Vooral in de Médoc zagen we er flink wat, zelfs bij appellations als Moulis en Listrac. Een beklemmend en deprimerend gezicht. Het laat goed zien hoe de crisis hier toeslaat.
Maar ook werd in deze week duidelijk dat op de achtergrond nog veel meer speelt dan je denkt. Zo kwamen we bij meerdere châteaux die geraakt werden door een van de opzienbarendste liquidaties in wijnland van de afgelopen tijd. Ik schreef er al kort over in de laatste editie van Perswijn: het grootste bedrijf in de verhuur van wijnvaten ging dit voorjaar ten onder. Het is eerlijk gezegd iets waar ik nooit bij stilstond. Als je door de kelder met wijnvaten loopt, ga je er bijna vanzelfsprekend van uit dat de vaten van het château zijn. Nee dus. Het bedrijf, H & A, had 2000 klanten, waaraan het in totaal zo’n 1 miljoen vaten had geleased. Het leasen van barriques bleek net zo gemeengoed als het leasen van auto’s. De consequenties van zo’n zaak zijn groot en soms zelfs lastig te overzien. Arjen Pen, van château Branas-Grand-Poujeaux – waar een heel fraaie ’25 is gemaakt- legde het even uit. ‘Voor ons was dit een handige constructie. Als je vaten koopt, moet je veel geld investeren. Nu krijg je gewoon een rekening per maand. Maar vooral het verkopen van gebruikte vaten is een hele heisa. Bij deze leaseconstructie ben je daarvan af; dan geef je de vaten na gebruik weer terug. Dus voor ons was het een flinke schrik. Je hoort dat het bedrijf dat eigenaar is van de vaten in je kelder failliet is. Een van de vatenmakers had dat faillissement aangevraagd, omdat de afgenomen vaten niet betaald waren. Achteraf hadden we geluk, want de vaten in onze kelder waren wél betaald, en konden dus niet worden teruggehaald.’
Niet iedereen kon dit zeggen. David Eads van Clos Dubreuil meldde dat hij een flink bedrag op tafel moest leggen om zelf eigenaar van de vaten in de kelder te worden. Hoe dan ook, zo’n faillissement heeft veel consequenties voor de wijnproducenten, die toch al in een lastige positie zitten. Sommigen hebben nog geld tegoed van het bedrijf, anderen kunnen de barriques die ze niet meer nodig hebben niet meer retourneren. Bovendien is de mogelijkheid om vaten te leasen voor velen, in elk geval op korte termijn, weggevallen.
Het laat zien hoe de verschillende sectoren van de wijnproductie met elkaar verbonden zijn en hoe de crisis overal toeslaat. Het is een signaal hoe ver de impact reikt. En we kunnen er ook van uit gaan dat dit niet het laatste faillissement in deze geplaagde sector zal zijn. Een beklemmende gedachte.
Ronald de Groot
