Afgelopen week was ik op reis naar Burgenland. U weet het wellicht wel, de wijnstreek aan de oostkant van Oostenrijk, tegen de Hongaarse grens aan. Met als een soort middelpunt een ondiep meer, de Neusiedlersee. In zijn diversiteit is het zo’n beetje de hele wijnwereld in het klein. Het is dan ook alsof je wat er nu gebeurt in wijnland in korte tijd onder een vergrootglas kunt bekijken. Want je komt hier alles tegen op wijngebied: zoet, krachtig rood, lichtvoetig rood, droog wit, mousserend, oranje, natuur, noem het maar op.
Ik kan me herinneren dat toen ik hier rond de eeuwwisseling kwam, de zoete wijnen van de zuidoostkant van het meer, de Seewinkel, ongelooflijk populair waren. Alois Kracher, die overleed in 2007, was een grootheid in zulk zoet, met prachtige wijnen. Tja, das war einmal. Zoete wijnen zijn inmiddels aan de straatstenen niet te slijten, om het plat uit te drukken. Zijn zoon, Gerhard, legt ons tijdens een rit door de wijngaarden uit wat er misging in de verkoop. De wijnen waren destijds mateloos populair in de V.S. en vooral in New York – goed voor 50% van de verkoop. Dat viel tijdens de financiële crisis helemaal stil. Een harde les. Hij besloot dat geen enkele exportmarkt meer dan 10% voor zijn rekening zou mogen nemen. Een wijs besluit. Zeker nu de markt voor zoet zo moeilijk is, dat de wijnen eigenlijk alleen nog in toprestaurants worden geschonken. Kracher maakt nu ook droge witte wijnen.
De streek is ook bekend door zijn goede wijnen van blaufränkisch, in mijn ogen de meest interessante druif van Oostenrijk. Maar ook hier zie je een worsteling. Voor de klimaatopwarming was dit een laatrijpe druif, die soms maar moeilijk rijp werd. De omslag dat je hem tegenwoordig op tijd moet oogsten, is nog lang niet door iedereen gemaakt. Daardoor zijn er wijnen op de markt die door ‘moderne’ consumenten niet gewaardeerd worden, omdat ze te zwaar en te houtbepaald zijn. Ook in de Neusiedlersee DAC zie je wijnen van zweigelt – voor rood de verplichte druif – die nogal heftig zijn. Je ziet het natuurlijk ook wel verschuiven, naar lichter rood, dat koel kan worden gedronken. Maar dat gaat ook wel ten koste van de eigen identiteit van de streek.
In dat geval moet je de wijndrinkers wel opvoeden. Want die associëren rood niet met koel. Een van de begeleiders van onze groep vertelt dat er in Oostenrijk al een campagne is gevoerd om dit aan jonge consumenten te vertellen – bij uitstek de groep die nu afhaakt. ‘Ik ben soms verbaasd dat zoveel moeite wordt gestoken in de export. De export is niet meer dan 25% van onze productie. Het loont volgens mij veel meer de moeite om in eigen land goede campagnes op te zetten.’ Niet zo’n gek idee, lijkt me. Uiteindelijk is dat de groep die nu afhaakt, en daarmee een probleem vormt voor de toekomst. Er moet toch een nieuwe groep van dertigplussers komen die liefhebberij hebben in het drinken van (goede) wijn.
Aan het eind volgt een proeverij van een groep wijnhuizen die opereert onder de naam ‘Pannobile’. Een groep ontstaan vanuit het idee dat met elkaar een soort lokale rode blend moest worden gevonden die representatief is voor het terroir. En dat met lokale druivenrassen, in plaats van de druiven die rond de eeuwwisseling populair waren, zoals syrah, cabernet en merlot. Een mooi initiatief, van een achttal producenten. Maar ook zij worstelen, al zullen ze dat niet snel toegeven. Met oranjewijnen, natuurwijnen, petnat en andere moderniteiten, proberen ze wijnen te maken die nog wél populair zijn. Er wordt gemopperd dat de autoriteiten nog altijd niet in willen zien dat ook troebele wijnen in aanmerking zouden moeten komen voor de herkomstbenaming ‘Burgenland’. Tja, is dat zo belangrijk? Er wordt enthousiast op de wijnen gereageerd. Maar hoe groot is de groep wijndrinkers die dit soort wijnen écht lekker vindt? Bovendien, ik proefde elders betere wijnen gemaakt met schilcontact, zoals in het grensgebied van Friuli en Slovenië, in Brda. Niet elke witte druif is er echt geschikt voor, laten we maar zeggen. En van de ooit zo gezochte terroirexpressie is hier weinig sprake.
De zoektocht naar de juiste wijn voor de juiste consument is nog lang niet afgelopen, mogen we rustig stellen.
Ronald de Groot
