Iemand had me al gewaarschuwd: ‘Het wordt liefde op het eerste gezicht.’ En zo geschiedde. Corsica is wonderschoon. En de goede, soms prachtige en vaak hoogst originele wijnen maken het eiland tot een bestemming die hoog op de bucketlist van iedere wijnliefhebber moet staan.
Toen ik Le Désert des Agriates verliet, besefte ik niet meteen dat ik pas een fractie van het eiland had gezien. Patrimonio, in al zijn verscheidenheid, had enorme indruk op me gemaakt. Maar er lag nog een klein continent te wachten en ik zou veel kilometers en nog veel meer uren moeten maken om een indruk te krijgen van andere delen van Corsica. Want je rijdt niet zomaar van even van Patrimonio naar Figari, om maar eens wat te zeggen. Niet dat dat erg is, integendeel. Het eiland doet zijn bijnaam Île de Beauté echt alle eer aan, zowel langs de kust als in het binnenland.
Besneeuwde toppen
Ook al heb je de (reliëf)kaart goed bestudeerd, dan nog verrast het Corsicaanse binnenland je. De T30 is de kustsnelweg, die onder andere Calvi en L’Île-Rousse verbindt. Zodra hij afbuigt naar het binnenland gaat hij over in de T20, de centrale snelweg, en ben je in een heel andere wereld dan die van het mondaine mediterrane kustleven van bijvoorbeeld Saint-Florent. Aan weerszijden van die centrale snelweg liggen hoge bergen, met name ten westen ervan. Allereerst is dat het Massif du Monte Cinto, met vier bergtoppen van meer dan 2500 meter hoog en de Monte Cinto zelf als hoogste punt (2706 meter). Wat meer naar het zuiden ligt nog een indrukwekkende bergketen, die van Monte Rotondo (2622 meter). Dit soort hoogten betekent dat er in april, toen ik er was, nog sneeuw ligt. En toen ik vanuit Ajaccio op weg terug naar het noorden over de 1163 meter hoge Col de Vizzavona het centrale deel van Corsica weer binnenreed, met aan mijn linkerzijde de besneeuwde toppen van Monte d’Oro, voelde het alsof ik in de Amerikaanse Sierra Nevada was in plaats van op een eiland in de Middellandse Zee.
Klimaat
De vier wijngebieden die ik bezocht op Corsica hebben wat verschillende klimatologische omstandigheden. Het duidelijkst is het verschil tussen de gebieden niet ver van de kust (Patrimonio, Corse Figari en Ajaccio) en het binnenland van Domaine Vico/Clos Venturi, bij Morosaglia. Dat laatste is wat ‘continentaler’, met gemiddelde minima in de winter van rond het vriespunt en kans op late voorjaarsvorst. Dat probleem kennen de overige gebieden niet. De gemiddelde dagtemperaturen in de zomer daarentegen liggen bij 1-1,5 °C rond Domaine Vico hoger dan in de andere gebieden die ik bezocht, waar de zee een matigende invloed heeft. Verder valt er tussen de bergen iets meer neerslag, ook gedurende het groeiseizoen.
| wijngebied | TGmax groeiseizoen | TGmin groeiseizoen | neerslag groeiseizoen |
| Patrimonio | 26,4 °C | 13,8 °C | 210 mm |
| Corse Figari | 26,7 °C | 14,2 °C | 195 mm |
| Zuidelijk deel Ajaccio | 27,2 °C | 12,3 °C | 229 mm |
| Bij Vico/Clos Venturi | 28,2 °C | 11,4 °C | 238 mm |
Domaine de Peretti della Rocca
Na een overnachting in Sari-Solenzara aan de oostkust – en een wasbeurt voor de auto, waarbij bleek dat het met de krassen gelukkig meeviel – reed ik naar het gebied van de appellation Corse Figari. Op Domaine de Peretti della Rocca, op een kleine 10 minuten ten noorden van het stadje Figari, werd ik ontvangen door Jules, zoon van eigenaar Jean-Baptiste de Peretti della Rocca. De naam van het domein zei me eerlijk gezegd niks en googelen leverde vooral plaatjes op van een prachtig hotel met zwembad en luxe vakantieverblijven.
Als er al een vooroordeel in mijn hoofd ontstond, was dat verdwenen na een korte toer met Jules door de wijngaarden, de oude wijnmakerij en de bouwplaats van de nieuwe state-of-the-artwijnmakerij. Het liet zien dat er niet alleen beduidende investeringen zijn gedaan in de hospitality, maar ook in de wijnbouw en het wijnmaken. De wijnen laten zien dat die investeringen terecht zijn. Tenminste, de wijngaarden, gelegen op verweerd graniet, zijn duidelijk heel goed, iets waar de nabijheid van het beroemde Clos Canarelli al op wees. Ze zijn met name beplant met sciaccarellu en vermentinu, maar er staat ook wat biancu gentile, genovese, niellucciu, minustellu en grenache noir. De nieuwe kelder in aanbouw zal alle tools hebben voor nog betere wijn, vertelt Jean-Baptiste, die als een trotse opzichter een kijkje komt nemen. De huidige wijnen zijn al echt goed: elegant, precies en droog. Een domein om te volgen. En om eens te verblijven, als u niet krap bij kas zit.
Ajaccio
Ajaccio, de geboortestad van Napoleon Bonaparte, is de grootste stad en hoofdstad van Corsica. Een indrukwekkende stad aan de baai die de naam van de stad draagt. Mijn hotel San Carlu lag tegen de citadel aan die eind vijftiende eeuw gebouwd werd door de Genovese. Een prachtige, maar ook toeristische plek, met talloze pizzarestaurants en erger. Hoe gaaf is het dan per toeval een wijnbar als Ana Wine & Food Club te vinden (Rue Roi de Rome). Heerlijke, elegant bereide gerechtjes, prachtige wijnkaart met goede natuurwijnen van het vasteland – inclusief champagne – maar bovenal zo’n beetje alle topwijnen van Corsica zelf. Ik dronk er Clos Canarelli 2023, wat een genot. Terug in mijn hotel kon ik de verleiding niet weerstaan om op het dakterras een negroni te drinken, met uitzicht over de citadel en de baai. Magisch mooi.
Domaine de Vaccelli
In de middag had ik een afspraak bij Domaine de Vaccelli in het zuidelijke deel van de appellation Ajaccio. Dat is zo’n 80 kilometer, maar je doet er anderhalf uur over. Zoals gezegd, verplaatsen op Corsica kost tijd. Maar erg is dat niet. Ik reed grotendeels via de T40, die een paar maal dicht langs de kust gaat, wat prachtige uitzichten oplevert, zoals op de Cala di Roccapina.
Domaine de Vaccelli is een van de beroemdste producenten van Corsica, opgericht in 1960 door Roger Courrèges, die het doorgaf aan zijn zoon Alain. Tegenwoordig is het diens zoon Gérard Courrèges die de wijnen maakt. Het domein van 20 hectare ligt prachtig in de vallei van de rivier Taravu, met bijna alle wijngaarden op de hellingen achter de wijnmakerij. Oenoloog van dienst Raphaël Bonnod neemt me in zijn oude pick-up mee omhoog. De wijngaarden zijn prachtig. Ze liggen op graniet en grof granietzand, maar de bodemsamenstelling verschilt per perceel; mede daarom werken ze per perceel en maken ze ook sélections parcellaires. Raphaël vertelt ook dat biologisch werken hier niet lastig is, want het is droog, warm en er waait een frisse wind. ‘De zee is niet ver weg’, zegt hij. Net als bij Peretti della Rocca ligt de focus op vermentinu voor wit en sciaccarellu voor rood, maar er staan ook veel oude, vergeten variëteiten, zoals carcaghjolu biancu en carcaghjolu neru, cudivarta, genovese, riminese en minustellu, die gebruikt worden voor de cuvée Quartz.
Druivenrassen van Corsica
Vermentinu: dé variëteit voor witte Corsicaanse wijnen. Vermentinu is van Italiaanse komaf (alias vermentino) en waarschijnlijk al in de veertiende eeuw vanuit Genua op Corsica beland. De wijnen zijn vaak licht aromatisch, smaakvol en fris zonder pittig zuur, met fijne bitters.
Overige witte variëteiten: muscat à petits grains, biancu gentile, genovese, carcaghjolu biancu, cudivarta, riminese en meer.
Niellucciu: is genetisch dezelfde variëteit als sangiovese, maar komt al heel lang voor op Corsica, waarschijnlijk meegebracht door de Genovese. De druif geeft relatief stevige, soms wat strenge wijnen, met goede tannine en genoeg zuren.
Sciaccarellu: lijkt ook uit Italië te stammen, alias mammolo in Toscane. Deze blauwe druif staat meer in het zuiden van Corsica aangeplant, en minder in bijvoorbeeld Patrimonio. Neigt tot indroging, maar behoudt goed zijn zuren. Zijn wijnen zijn vaak floraal en peperig in de geur, fruitig en vrij soepel van smaak.
Overige blauwe variëteiten: minustellu, aleatico, carcaghjolu neru, barbarossa, grenache noir, syrah en meer.
Unieke signatuur
Als het over wijnmaken gaat, vallen het minimale ingrijpen en vooral de lange rijping op. Voor wit en rosé gaat het om minimaal een jaar opvoeding en daarna nog meerdere maanden op fles. Rood krijgt twee jaar opvoeding. Die geschiedt vooral in hout van 400 en 600 liter, maar er zijn ook betonnen eieren (zes voor wit en zes voor rood) en ik zag granieten en zandstenen ‘amforen’ en ook meerdere wineglobes (glas). De lange élevage geeft de wijnen een unieke signatuur en veel complexiteit. Domaine de Vaccelli’s topcuvées als Granit (Rouge 2022 en Blanc 2023) en de fantastische field blend Quartz Blanc 2023 zijn niet goedkoop, maar horen zonder twijfel bij de beste en spannendste wijnen die ik op Corsica heb geproefd. Het zou mooi zijn als ze (weer) op de Nederlandse markt komen.
AOP’s en IGP’s
Dit zijn de herkomstbenamingen van Corsica (3046 ha AOP; 2664 ha IGP):
• AOP Corse (1584 ha), AOP Patrimonio (412 ha), AOP Corse Calvi (260 ha), AOP Ajaccio (259 ha), AOP Corse Sartène (224 ha), AOP Corse Figari (159 ha), AOP Corse Porto Vecchio (85 ha), AOP Muscat de Cap Corse (43 ha), AOP Corse Coteaux du Cap Corse (22 ha)
• IGP Île de Beauté (2664 ha)
Domaine Vico en Clos Venturi
Na een mooie avond in Ajaccio (zie kader) volgde een rit over de Col de Vizzavona het bergachtige binnenland in. Met besneeuwde toppen aan mijn linkerhand passeerde ik eerst Corte, de historische en culturele hoofdstad van Corsica en de enige universiteitsstad. Zo’n 20 kilometer noordelijker had ik de afspraak die mijn Corsicaanse avontuur afrondde: bij Domaine Vico & Clos Venturi. Die twee domeinen horen bij elkaar, omdat ze beide eigendom zijn van de familie Venturi-Acquaviva, die het historische domein van de familie Vico heeft overgenomen en opgeknapt. Clos Venturi maakte daar tot zijn afzondering als individueel domein in 2005 onderdeel van uit. Wat ze ook gemeen hebben, is dat ze de enige wijndomeinen in het centrum van Corsica zijn, met een landklimaat waarin voorjaarsvorst een gevaar is, maar het zomers overdag zomaar 40 °C kan worden. Er zijn ook verschillen, vooral wat de wijngaarden betreft. Die van Domaine Vico (50 hectare), daterend van 1901(!), liggen in het relatieve laagland bij Ponte Leccia op hoogten van 260-360 meter, die van Clos Venturi (28 hectare) 5 kilometer zuidelijker en dik 100 meter hoger. De bodems van Vico zijn gevarieerd, met schist, basalt, graniet en zelfs galets roulés; Clos Venturi ligt op een helling van zandsteen. Overigens worden de wijngaarden volgens de biodynamie bewerkt (gecertificeerd AB en Demeter).
Ook in de wijnmakerij wordt een duidelijk onderscheid gemaakt, met aparte vinificatieruimtes, eigen gistselecties en eigen vaten voor opvoeding. Ook hier zag ik alle speeltjes voor een eigentijdse opvoeding, zoals diverse barriques, tonneaux en foeders, verschillende amforen, eieren van Nomblot en wineglobes. Toch maakten de betonnen cuves van meer dan 100 jaar oud de meeste indruk.
Bij Vico en Clos Venturi staan meer dan tien autochtone druivenrassen aangeplant, maar voor de witte wijnen is vermentinu met een aandeel van 95% verreweg het belangrijkst. Voor rood zijn niellucciu en sciaccarellu samen bijna net zo dominant.
Zeer overtuigend
Tijdens mijn proeverij, waarin we eerst de rode wijnen proefden, daarna pas de witte – iets wat vrij gebruikelijk is op Corsica – kreeg ik telkens na een wijn van Domaine Vico een vergelijkbare qua samenstelling van Clos Venturi te proeven. Dat was interessant, al was het met weinig ervaring lastig de verschillen goed te duiden. Misschien zijn de versies van Clos Venturi iets donkerder qua fruit, soms iets verfijnder, maar ook aanvankelijk iets reductiever. Hoe dan ook, de hele serie van achttien wijnen was zeer overtuigend, van de basis van Domaine Vico, cuvées genaamd Spartera, tot en met de topcuvées van Clos Venturi als Blanc IP 2022 en Chiesa Nera. En dan te bedenken dat wijnen als Altare en Fùlmine dicht bleven…
Domaine Vico & Clos Venturi is een geweldig bedrijf, vrij groot maar van heel hoog niveau, met aandacht voor alle details in de wijngaarden en wijnmakerij om topwijnen op allerlei prijsniveaus voort te brengen.
Merguez-frites
Op weg naar Domaine de Vaccelli zag ik langs de weg een foodtruck staan die baguette merguez-frites verkocht. Niet het ideale voedsel tussen wijnproeverijen door, maar het was onweerstaanbaar. Toen bleek dat je alleen cash kon betalen, en ik geen geld had, wilde de verkoper mij de enorme sandwich cadeau doen, maar dat vond ik niet kunnen. Ik moest 10 minuten terugrijden om in het dichtstbijzijnde dorp geld te pinnen en genoot nogmaals van het schitterende kustlandschap. En ik was op tijd voor mijn afspraak.
Wat een eiland
Terugrijdend naar het vliegveld van Bastia kwamen alle indrukken die ik op Corsica had opgedaan nog eens voorbij. Het waren er zóveel, dat ik besefte dat ik nog wel even tijd nodig zou hebben om alles te overzien en volledig te waarderen. Duidelijk was in ieder geval dat Corsica zijn bijnaam l’Île de Beauté alle eer aandoet. Wat een schitterend eiland is het, van de mooiste mediterrane kusten tot en met het ruige alpiene binnenland. En wat een bijzondere en goede wijnen worden er gemaakt, waarvan de beste witte misschien wel de ultieme mediterrane witte wijnen zijn. En ze zijn van wereldklasse, wat mij betreft. Tel daar de trotse, maar hartelijke Corsicanen bij op en het is zoals ik in de inleiding zei: Corsica is een bestemming die hoog op de bucketlistvan iedere wijnliefhebber moet staan!
Favorieten
Tot slot een aantal van de mooiste, beste en lekkerste wijnen die ik heb geproefd tijdens mijn bezoeken.
- Domaine de Peretti della Rocca, Rouge Colette 2023, Corse Figari; 100% sciaccarellu16,5 pnt
- Domaine de Peretti della Rocca, Rouge Jules 2023, Corse Figari; 80% sciaccarellu, 10% niellucciu, 10% minustellu 16,5 pnt
- Domaine de Vaccelli, Rouge Quartz 2022, Île de Beauté;40% carcaghjolu neru, 40% minustellu, 20% sciaccarellu 17 pnt
- Domaine de Vaccelli, Blanc Granit 2023, Ajaccio; 100% vermentinu 17,5 pnt
- Domaine de Vaccelli, Blanc Quartz 2023, Île de Beauté; carcaghjolu biancu, cudivarta, genovese, riminese 18 pnt
- Domaine Vico, Cantinone Rouge 2023, Corse; 100% sciaccarellu 17,5 pnt
- Domaine Vico, Bois du Cerf Blanc 2024, Corse; 100% vermentinu 16 pnt
- Clos Venturi, Le Clos Blanc IP 2022, Corse; 100% vermentinu 17,5 pnt
- Clos Venturi, Chiesa Nera 2022, Vin de France; biancu gentile, vermentinu, genovese 17,5 pnt
Importeurs
- Domaine de Peretti della Rocca: geen.
- Domaine de Vaccelli: geen officiële importeur.
- Domaine Vico & Clos Venturi: Les Généreux.
Dit artikel verscheen eerder in Perswijn 2025-6.
Tekst en foto’s: Lars Daniëls
