Voor de rubriek Goed Gegist in het volgende nummer van Perswijn schreef ik er al iets over. Het Europese parlement heeft onlangs een groot steunpakket aangenomen voor de wijnbouw. Dat houdt in dat individuele wijnlanden ‘hun’ wijnboeren mogen steunen tot een bepaald maximum, niet meer dan 25% van de omvang van hun wijnsector. Waarmee maar weer eens is aangegeven dat de wijn in Europa een bijzondere status heeft. Of een goede lobby.
In een artikel op vitisphere.com werd afgelopen week uitgerekend wat dit zou betekenen voor de Franse wijnbouw. De Europese Commissie maakte 40 miljoen euro vrij om 1,2 miljoen hectoliter te laten destilleren, om onverkochte voorraden weg te werken. De boeren hadden gevraagd om 80 miljoen euro. Het bedrag is nu goed voor 33 euro per hectoliter, 33 cent per liter. Daar kan de schoorsteen uiteraard niet van roken. Maar er zijn wijnboeren die realistisch zijn. Die het bedrag weliswaar laag vinden, maar die zich ook realiseren dat veeboeren bijvoorbeeld dit soort steun niet krijgen.
Het rooien van wijngaarden lijkt onvermijdelijk, als je kijkt naar de overproductie en ook daarvoor is geld vrijgemaakt. Maar de consequentie kan zijn dat vooral oude wijngaarden worden gerooid, omdat deze (veel) minder produceren. Er zijn ook senatoren die vinden dat dit geen oplossing op de lange termijn, onder andere door ‘vernietiging van het Franse productiepotentieel’.
Het zou misschien een idee zijn om te kijken wat je buiten dit soort steunpakketten om zou kunnen doen om wijn ‘gewoon’ beter te verkopen. Ik moet hierbij denken aan de uitspraak van Michel Chapoutier, vorig jaar: “In de wijnbouw leven we niet in een periode van overproductie, maar veel meer in een crisis waarbij vraag en aanbod niet goed op elkaar zijn afgestemd.
Maar zo simpel is het helaas niet. Zo worden steeds meer mousserende wijnen gedronken, dus lijkt overstappen naar de productie van (deels) mousserend een logische stap. De cijfers laten het ook zien. De verkopen van Crémants zijn het afgelopen jaar weer gestegen. Maar er schuilt een addertje onder het gras, een vette adder. Want bij de stijgende verkopen heeft de stijgende productie wel geleid tot lagere prijzen. Waarmee zo’n overstap minder profijtelijk wordt. Ook de markt van rosé is daar een voorbeeld van.
Maar Chapoutier voegde er nog een opmerking aan toe. Hij stelde dat vooral op het niveau van betaalbare wijnen meer vrijheid moet komen voor boeren om innovatief te zijn, en zo beter te kunnen concurreren.
Hiermee wordt een gevoelig punt geraakt. Decennia lang hebben wijnboeren en instanties de regels voor het maken van appellationwijnen, maar ook IGP’s, verdedigd door te stellen dat specifieke druiven en/of specifieke manieren van wijnmaken essentieel zijn voor de typiciteit van de wijnen.
Maar op het niveau van entry-level wijnen is typiciteit voor veel consumenten niet zo’n belangrijk aankoopargument. Ik kan me herinneren dat het Australische bedrijf Lindemans een paar jaar geleden, ongetwijfeld uit kostenoverwegingen, voor bepaalde wijnen ‘switchte’ van Australisch naar Zuid-Afrikaans. Voor sommige wijndrinkers is het belangrijker om een Merlot te drinken, dan exact te weten waar hij vandaan komt.
Bepaalde Italiaanse wijnstreken weten perfect hoe hun publiek te ‘bespelen’, zoals Prosecco, of Puglia met Primitivo. Wellicht zijn Fransen van zichzelf principiëler – wat ik nog denk ook. Maar je ziet het wel verschuiven. Zo werden hybride druiven jarenlang verboden, en tegenwoordig op steeds grotere schaal aangeplant. Omdat deze minder vaak hoeven te worden behandeld, zijn de productiekosten lager. Daarnaast is er tegenwoordig de mogelijkheid een ‘Vin de France’ te maken, van druiven uit heel Frankrijk. Een categorie die aardig succesvol is, en waarin steeds meer wijnen worden verkocht voor hoge prijzen. Inmiddels wordt er zelfs over gedacht om alcoholvrije wijnen binnen de IGP op de markt te mogen brengen, mits gemaakt van lokale druiven en van een voldoende kwaliteit. De techniek om die te maken wordt steeds verder geperfectioneerd. Waarschijnlijk zullen ook de regels om andere druiven dan gebruikelijk aan te planten voor het maken van appellationwijnen. Bordeaux heeft daarin al een stap gezet door het toestaan – op experimentele basis – van een aantal druiven van buiten, zoals bijvoorbeeld touriga nacional en albariño. Ook in Bordeaux mag ‘Bordeaux Claret’ straks op de markt komen met restsuiker – naar het voorbeeld van Primitivo.
Je kunt er van alles van vinden, maar waarom zouden Franse wijnboeren roomser zijn dan de paus? Dat lijkt me geen goed plan.
Ronald de Groot
