Vlak voor het weekend kwam het bericht dat Michel Rolland op 78-jarige leeftijd is overleden. Daarmee is een van de ‘grote’ namen van de wijn niet meer onder ons. Hoewel voor sommigen controversieel, mogen zijn kwaliteiten en invloed niet worden onderschat.
Tegenwoordig zegt iedereen het: ‘goede wijn wordt gemaakt in de wijngaard’. Op het moment dat Michel Rolland, in de jaren zeventig, zijn oenologisch laboratorium oprichtte, samen met zijn vrouw Dany, was dat allesbehalve vanzelfsprekend. Rolland was een van de eersten die het belang van perfect rijpe druiven onderkende. Dus hij vertelde de producenten in Bordeaux dat ze meer de wijngaard in moesten voor een betere kwaliteit druiven.
Maar dat was niet het enige. In de kelder gebruikte hij die rijpe druiven voor het maken van wijnen met zachte tannine, rijkdom en diepgang. Dat was in een tijd dat de wijnen, mede door hoge rendementen niet écht rijp waren, met een jaargang als 1975 als sprekend voorbeeld.
De opkomst van Rolland viel samen met de doorbraak van wijncriticus Robert Parker, met de oogst van 1982 in Bordeaux. 1982 was het perfecte voorbeeld van de stijl waar zowel Parker als Rolland naar zochten: rijp, vol en heel zacht. Sommige critici meenden dat ’82 niet lang zou meegaan, maar Parker geloofde heilig in de jaargang. Achteraf terecht. De meeste ’82-ers zijn nog altijd heerlijk.
De mannen ontwikkelden een vriendschap die beiden ten goede kwam. Rolland maakt de wijnen in een stijl die Parker graag hoog beoordeelde: rijp, machtig en met een forse dosis hout. Als je Rolland inhuurde als consulent, kon je er praktisch zeker van zijn dat je wijn bij Parker op de proeftafel kwam, met een gerede kans goed te worden beoordeeld.
Dat legde Rolland geen windeieren. Hij vond het concept flying winemaker al doende uit. Hij adviseerde tientallen châteaux wereldwijd, waaronder Harlan Estate en Ornellaia. De kritiek – wellicht ook uit jaloezie – was dat hij het wijnmaken standaardiseerde volgens een vast recept. Deze kritiek was natuurlijk niet helemaal ongegrond. Maar hij maakte wel moderne Bordeaux, veel zachter en drinkbaarder dan voorheen. Tegenwoordig wil niemand meer anders. Wel is de houtrijping tegenwoordig veel minder, maar door rijpere tannine ook minder nodig.
Een dieptepunt voor Rolland was de film Mondovino van Jonathan Nossiter. Rolland verleende zijn medewerking en sprak vrijuit. Maar de gesprekken waren zo ‘geknipt’ dat er een negatief beeld werd geschetst. Rolland, cigarillos rokend op de achterbank van zijn limousine, aan de telefoon met château-eigenaren om te vertellen hoe ze houtrijping of micro-oxygenatie moesten geven. De kritiek was niet mals.
Maar mensen die met hem werkten wisten hoe goed hij was. Hij kon meer dan 150 wijnen proeven en onthouden, waardoor hij een meester was in het maken van de juiste blends.Bij Marqués de Cacéres werd me ooit verteld dat Rolland alle tanks proefde en dan uit zijn geheugen precies kon zeggen welke tanks gecombineerd moesten worden voor de verschillende wijnen van het huis. Een ongekend talent. En zijn streven naar perfect rijpe druiven en wijnen is door de huidige generatie wijnmakers voortgezet en geperfectioneerd.
Privé was hij ook altijd vriendelijk en benaderbaar, nooit arrogant of uit de hoogte. Een liefhebber van mooie wijnen en altijd goed voor een humoristische opmerking. Kritiek op zijn manier van werken pareerde hij met de opmerking dat de wijnen die hij maakte door de wijndrinkers werden gewaardeerd. En daar ging het volgens hem om.
Met het overlijden van Michel Rolland en het pensioen van Robert Parker komt er een definitief einde aan een periode die grote invloed heeft gehad op het wijnmaken wereldwijd en dat in Bordeaux in het bijzonder.
Ronald de Groot
