Mijn overpeinzing komt dit keer uit Italië. Februari is traditioneel voor de Anteprima Toscana. Een vooruitblik op de nieuwe wijnen van een aantal Toscaanse streken die nieuw op de markt komen. Dit weekend was ik eerst in Montepulciano, nu ben ik weer terug in Florence.
Een collega vroeg me voor de hoeveelste keer ik hier was. Een ander vroeg me wanneer ik eindelijk met pensioen ga. Op beide vragen kon ik geen antwoord geven. Een veeg teken. Maar hoewel het een traditie is geworden, is er nooit sprake van routine. En gelukkig: het fijne van Italië is: ze blijven je hier verbazen. Wat voor mij routine is, zou dat ook voor de Italianen kunnen zijn. Nee dus. Totale chaos is het niet, maar je moet af en toe wel geduld hebben, laten we maar zeggen.
Iedereen kent deze oude grap. De hemel is waar de politie Engels is, de koks Frans, de monteurs Duits, de minnaars Italianen en waar de Zwitsers alles organiseren. De hel is waar de politie Duits is, de koks Engels, de monteurs Frans, de minnaars Zwitsers en waar de organisatie in handen ligt van Italianen. Clichés, natuurlijk, maar het zou geen goede grap zijn als er geen kern van waarheid in zou zitten.
Logistiek is een vak apart. Op het vliegveld word je snel en efficiënt opgepikt. Maar de geplande busreis van Florence naar Montepulciano verloopt voor vertrek chaotisch. De bus komt maar niet en een hostess leest in wanhoop van een lijst wel vijf keer alle namen op, om te kijken of iedereen klaar staat. Eén keer is blijkbaar niet genoeg. Ik kan mijn naam inmiddels niet meer horen. Bij vertrek uit Monepulciano is de bagage nergens te bekennen. Ach, kleine ongemakken natuurlijk.
Een bijzonder fenomeen hier zijn seminars met paneldiscussies. Italianen houden van praten, heel veel praten. Op tijd beginnen is daarbij een uitdaging. Op de eerste dag begint het inleidende seminar meer dan een half uur te laat. Het wemelt op het podium van de bestuurders en regionale politici die allemaal hun zegje moeten doen. Dus eindigen we ook te laat. Tja, het zal eens niet.
Een mooi spektakel was het seminar – met paneldiscussie – in het fortezza van Montepulciano over de toekomst van Rosso di Montepulciano, de instapwijn van de streek. En tussen haakjes in feite ook over de toekomst van Vino Nobile zelf. Een Canadese journalist veroorzaakte tumult met de vraag – of eigenlijk een suggestie – dat het misschien beter zou zijn de naam van de streek te veranderen. Want Vino Nobile di Montepulciano en Montepulciano d’Abruzzo zijn voor veel wijndrinkers toch maar lastig uit elkaar te houden. Hm.
Nou, dat moet je hier echt niet zeggen. De heftige en luide Italiaanse reactie was dan ook vrij voorspelbaar – niet onterecht. ‘Nobile di Toscana’ bijvoorbeeld zou niemand iets zeggen. En bovendien is het gebruik van de term ‘Nobile’ niet beschermd. Het is natuurlijk ook niet logisch om de naam van de DOCG los te koppelen van die van het beroemde, historische stadje en van ‘haar’ DOCG. Je kunt je culturele wortels niet zomaar uitwissen. Trots op de naam en de historische context is juist meer op zijn plaats.
Maar de discussie zegt wel iets over de zorgen die er bestaan over de bekendheid en relevantie van de streek. Als kleinere DOCG tussen ‘groten’ als Brunello di Montalcino en tegenwoordig ook Chianti Classico is het lastig je te onderscheiden, zeker bij jongere wijnliefhebbers – tegenwoordig heeft iedereen het over de drinkgewoonten van Gen Z. Ze gokken hier op (te) veel paarden. Rosso di Montepulciano, Vino Nobile di Montepulciano, en daarvan nog versies als Riserva, Selezione en tegenwoordig ook Pievi. En vergeet de Supertuscans niet, van internationale druiven. Waarheen wil Vino Nobile nou eigenlijk? Ik ben er niet veel wijzer van geworden. Ondertussen zaten de toeristen op het terras op de Piazza Grande van Montepulciano – veelzeggend – aan de Aperol Spritz.
Chaos in je logistiek of bij je seminars is niet zo erg. Maar chaos in de opbouw van je merk in een moeilijke markt, lijkt me nogal desastreus. De schuld van de hostessen is het niet. En ondertussen heb ik genoeg badges overhandigd gekregen om mijn nek vol te hangen en de rest van de tijd goed door te komen.
Ronald de Groot
