Iconisch Uco Valley

‘De druiven zijn omringd met natuurlijke begroeiing. Voordat we gingen planten, hebben we de bodem bestudeerd en overal waar we deze minder interessant vonden, hebben we inheemse planten gezet.’ Het is zomaar een van de details die de perfectie van Sebastián Zuccardi aangeeft – en dat oog voor detail is gelijk een belangrijke reden waarom hij tot de absolute iconen van de wijnbouw in Argentinië gerekend mag worden.

Tijdens een levendig videogesprek licht Zuccardi de nieuwste lichting van twee van de topwijnen van het huis toe, een chardonnay (El Camino de las Flores) en een malbec (Canal Uco). Beide wijnen worden via de Place de Bordeaux verkocht. Het is een mooi vergelijk met een proeverij die ik eerder had met de wijnen van Catena Zapata, nog zo’n icoon.

Pure Chardonnay

Eerst maar eens El Camino de las Flores, een chardonnay uit die wijngaard temidden van de natuurlijke begroeiing. ‘De wijn heet zo omdat het er vol bloemen staat als je er in de lente komt.’ De wijngaard ligt in Finca Las Cerrilladas, een onderdeel van de IG Gualtallery, op een hoogte van liefst 1400 meter.

De bodem hier is caliche, een hard, rotsachtig bodemtype met een mengeling van zand, slib, klei en gravel, bij elkaar gehouden door calciumcarbonaat. Vooral de hoeveelheid klei is belangrijk. Zuccardi: ‘Klei zorgt ervoor dat de bodem meer water kan vasthouden. Als er te weinig van in de bodem zit, rijpen de druiven te snel. We hebben de stenen nodig, maar dankzij de klei blijven de bladeren gezonder en behoudt de wijn zijn frisheid. Het gaat om de balans.’

Deze aandacht voor bodem is bijzonder, omdat het verhaal van Mendoza (en Uco Valley) meestal gaat over hoogte. Is bodem dan belangrijker dan klimaat? Zuccardi: ‘Nee, dat niet. Klimaat bepaalt wat je waar kunt planten. Als ik chardonnay zou aanplanten in een lagergelegen wijngaard in Uco Valley, dan werkt dat niet, al is de bodem nog zo goed. Door de hitte verliest de wijn spanning.’

Die spanning is belangrijk voor Sebastián Zuccardi. ‘Chardonnay is niet een heel uitgesproken variëteit. Het is eigenlijk heel transparant en laat daarom goed de herkomst zien.’ Dat probeert hij door keuzes bij het wijnmaken zoveel mogelijk te accentueren. ‘Als je chardonnay aanplant in een koel klimaat, krijg je goede zuren. Maar dat is voor mij niet genoeg. Zuur is eendimensionaal. Daarom gebruik ik betonnen vaten bij het wijnmaken. Die geven textuur en accentueren de zilte structuur van de kalkbodem. Ik wil laten zien waar de wijn vandaan komt. Voor deze wijngaard kan dat het beste met chardonnay en door zo min mogelijk opmaak te geven bij het wijnmaken: geen hout, geen malo en zo min mogelijk bâtonnage.’ Het resultaat is een ultiem pure chardonnay, die lichtheid combineert met diepgang – een knappe prestatie.

Malbec met klasse

‘Malbec is een stuk minder kieskeurig dan chardonnay. Het past zich ontzettend goed aan verschillende omstandigheden aan, of dat nu hoogte is of bodem. Bovendien hebben we er 150 jaar ervaring mee.’ De eerste wijngaard van Zuccardi in Uco Valley was Finca Canal Uco, in de IG Paraje Altamira. Het ligt iets lager dan Las Cerrilladas, op 1100 meter, maar hoogte is niet het hele verhaal. Zuccardi: ‘Altamira ligt zuidelijker dan Gualtallery, dus de nachten zijn koeler. De gemiddelde temperatuur in Gualtallery mag dan lager zijn, vanwege de hoogte, de koele nachten in Altamira zorgen ook voor frisheid.’

Daarnaast maakt het uit hoe dicht de wijngaarden bij de bergen liggen. Zuccardi noemt Finca Las Cuchillas als voorbeeld, dat hemelsbreed 8 kilometer van Finca Las Cerrilladas ligt, op dezelfde hoogte bovendien. ‘Tussen de oogstdatum van de twee wijngaarden zit gemiddeld 20 dagen, puur omdat Las Cuchillas dicht tegen de bergen aan ligt, wat koude lucht met zich meebrengt.’

Al met al draagt dit soort verschillen, samen met diverse bodemsamenstellingen, bij aan stijlverschillen tussen malbecs uit de diverse uithoeken van Uco Valley. ‘Uit San Pablo is malbec uitgesproken bloemig, met groene kruiden, minder zoet, terwijl een wijn uit Altamira meer donker fruit heeft en wat ronder is. Canal Uco is bijvoorbeeld heel gebalanceerd.’

Niet gepolijst

Ook hier gebruikt Zuccardi wijnmaaktechnieken om de herkomst zoveel mogelijk te laten spreken. ‘Fruitintensiteit is nooit een probleem voor ons, gezien het klimaat. We hebben dus geen hout nodig om te wijn meer open te krijgen. Malbec heeft niet ontzettend veel tannine. In betonnen vaten sluit de wijn zich een beetje, dat is voor malbec juist goed. Als je de wijn te veel zuurstof geeft, wordt hij te gepolijst. Ik werk ook veel met steeltjes om wat extra tannine aan de wijn te geven. Maar, altijd wel met gekneusd fruit. Het effect van macération carbonique bij hele druiven leidt af van de herkomst.’

Net als bij de chardonnay, is de malbec een pure afspiegeling van wat de wijngaard te bieden heeft. En dat is veel. Canal Uco laat in zijn jeugd prachtige bloemige frisheid en puur fruit zien, terwijl het met rijping meer kruidige en aardse diepgang krijgt.

Beide wijnen zijn bewijs van grote klasse. Niet alleen van Sebastián Zuccardi als wijnmaker, maar ook van Uco Valley als een van de grote wijngebieden van de wereld. Datzelfde kwam naar voren in een proeverij van de topwijnen van Catena Zapata, een paar maanden eerder.

Hoewel de ideeën over wijnmaken verschillen (bij Catena wordt er nog wel hout gebruikt en zijn de wijnen over het algemeen wat rijper en krachtiger), laten de wijnen net zo scherp hun herkomst zien, zoals bijvoorbeeld duidelijk naar voren komt in de twee chardonnays, White Bones en White Stones. Wat vooral nog mist is internationale erkenning van de potentie.

Precies hierover schreef Adrianna Catena afgelopen maand een vlammend stuk op de website van Decanter. Ze betoogt dat de wijnwereld nog steeds sterk eurocentrisch is en dat wijnen van buiten automatisch als ‘minder’ worden gezien. Een neokoloniale blik waar lastig doorheen te prikken is, aldus Catena.

Voor Sebastián Zuccardi is dit een belangrijke reden om de wijnen via de Place de Bordeaux te verkopen. ‘Via Place de Bordeaux kunnen we de wereld kennis laten maken met onze wijnen en de bijzondere kwaliteiten aan een groot publiek laten zien. Als je naar Argentinië komt, zie je de unieke condities die we hebben: hoogte, puur zonlicht, de stenige bodems en een prachtige omgeving. Als mensen me vragen wat er komt na malbec: nou, meer malbec. Maar dan wel malbec die zijn herkomst laat spreken.’

De wijnen

Zuccardi, El Camino de las Flores Chardonnay 2025, Gualtallery

Heel puur, mandarijn, citroen, limoen, papaya, steen, iets citroenwit, verse munt, venkelzaad, krijt. In de smaak, licht, maar met diepgang. Strakke zuren, veel grip, iets salmiak en bloesem. Gelaagd, veel potentie. – 17,5 pnt

Catena Zapata, Adrianna Vineyard White Bones Chardonnay 2024, Gualtallery

Eucalyptus, Heel kruidig met verveine, munt en salie. Gekonfijte citroen, iets vanille, custard. Intense smaak, goede zuren, droge grip, rijpe citrus, geïntegreerd hout. Tijd nodig. – 17 pnt

Catena Zapata, Adrianna Vineyard White Stones Chardonnay 2024, Gualtallery

Rijke geur met vanille, perzik, clementine, witte peper, steranijs, citroencustard. Gelaagd. In de mond, rond, maar met frisse zuren en droge grip. Lang, met veel diepgang en potentie. – 18 pnt

Zuccardi, Canal Uco Malbec 2023, Paraje Altamira

Braam, stenig, blauwe bes, intens bloemig (viooltjes, kersenbloesem, lavendel), piepjong. Heel precies in smaak, elegant fruit, fijne kalkachtige tannine, mooie zuren. Stevige structuur naast zijdezacht fruit, pure diepgang. Potentie. – 18 pnt

Zuccardi, Canal Uco Malbec 2019, Paraje Altamira

Prachtige intense geur met zoethout, zwarte peper, zwarte kers, rijpe braam, rozemarijn en grafiet. Complex. Lang, iets drop, mooi fijne tannine, veel diepgang, kersenschil, intens zijdezacht zwart fruit, kalkachtige frisheid, gelaagd. – 18 pnt

Catena Zapata, Adrianna Vineyard Fortuna Terrae Malbec 2023, Gualtallery

Braam, Intens bloemig (viooltjes, cacao, rozen), verse blauwe bes, donkere chocolade, geïntegreerd hout. Lang, geconcentreerd, maar met elegantie, fijne poederige tannine, mooie citruszuren. – 17 pnt

Catena Zapata, Adrianna Vineyard River Malbec 2023, Gualtallery

Viooltjes, lavendel, naast zwarte kers en rijpe braam. Steen / krijt, geïntegreerd hout. Puur bosfruit. Gelaagde smaak, mooi hout, frisse citruszuren, ragfijne tannine, elegant fruit, iets drop en lange kruidige afdronk. Veel structuur en potentie. – 18 pnt

KLIK HIER VOOR DE PROEFNOTITIES VAN ALLE GEPROEFDE WIJNEN

Tekst: Ronald Wortel

Foto’s: Zuccardi en Catena