La Mar de los Vinos Atlánticos - Een proeverij van bijzondere Rías Baixas
Dit artikel verscheen eerder in Perswijn #3 van 2025
Proeverijen van de crème de la crème van een herkomstgebied, samengesteld door echte kenners, zijn heel leerzaam en waardevol. Zoals deze van bijzondere Rias Baixas, tijdens Barcelona Wine Week 2025.
Dat is trouwens een van de leukste en beste wijnbeurzen om te bezoeken van deze tijd, iets dat u misschien al eens eerder van mij heeft gelezen. De beurs is flink gegroeid de afgelopen jaren en ontwikkelt zich in rap tempo tot wat Vinitaly is voor Italië; dé vaste afspraak van het jaar voor focus op Spaanse wijnen. De redenen zijn simpel: heel veel wijnproducenten doen mee, van grote merken tot kleine wijnboeren, de data liggen strategisch vroeg in het kalenderjaar én Barcelona is een heerlijke stad, ook begin februari, of juíst. Het succes is in deze tijd echter opmerkelijk en knap, met competitie van Wine Paris en ProWein.
(vergroten)
Rías Baixas DO
Rías Baixas is –samen met Rueda– dé herkomstbenaming voor witte wijnen van Spanje. Het is waarschijnlijk ook de hoogst gewaardeerde, met wijnen die voor serieuze prijzen verkocht worden, ook al is zelfs de top meestal niet héél duur.
Even wat feiten en cijfers. Rías Baixas ligt helemaal in het noordwesten van Spanje, in Galicië. De denominación de origen bestaat sinds 1988, toen ook het Consejo de Regulador werd opgericht. Het productiegebied beslaat momenteel 4640 hectare, onderverdeeld in vijf subzones: Val do Salnés (de grootste en beroemdste), Condado do Tea, Rosal, Soutomaior en Ribeira do Ulla. En het telt zo’n 178 producenten en 5000 druiventelers; vele producenten kopen het overgrote deel van hun druiven in plaats van dat ze zelf veel wijngaarden bezitten.
Er heerst een gematigd zeeklimaat, sterk beïnvloed door de Atlantische Oceaan die voor de deur ligt. Met een gemiddelde temperatuur gedurende het groeiseizoen (april-september) van slechts 17,9 ºC, is Rías Baixas vrij koel voor de breedtegraad van iets meer dan 42 ºNB. Daarbij valt er jaarlijks zo’n 1500 mm neerslag, waarvan eenderde in het groeiseizoen. De zomers zijn echter relatief droog en zonnig. Het is bij uitstek het gebied voor de variëteit albariño, die zo’n 95% van de totale aanplant uitmaakt en het heel goed doet op de verweerde granietbodems van Rías Baixas. Maar er is meer, met name caíño blanco, loureira blanca, treixadura, godello en torrontés, oftewel albillo mayor en dus niet te verwarren met de Argentijnse variëteit met dezelfde naam.
Albariño
Albariño, die mogelijk via de pelgrimsroute in Galicië terecht kwam, is een druivenras met bijzondere kwaliteiten, die in het noordwesten van het Iberisch Schiereiland helemaal tot uitdrukking komen. Vele Vinhos Verdes van 100% alvarinho, zoals de variëteit in Portugal heet, zijn erg goed. Maar over de grens in het Spaanse Galicië bereikt albariño zijn hoogste niveau, zeker in wijngaarden dichtbij de zee in O Salnés, waar het gros van de beste wijnen vandaan komt (zie ook die van de proeverij). Op alcoholpercentages van zelden veel meer dan 13% alcohol geeft albariño zeer karaktervolle, expressieve wijnen, met in het jeugdige aroma (de schil van) citrusfruit maar ook zoet zomerfruit, en vooruit, iets dat doet denken aan zilte zeelucht. Met flesrijping wordt de geur mooi complex. De smaak is van nature rijk aan extract, zonder vol laat staan dik te worden, met heel goede zuren, kruidig, peperig en soms wat romig en heeft een fijne zoutige ondertoon. Het is altijd bijzonder als een druif dat kan en het is eigenlijk niet verbazingwekkend dat vele wijnliefhebbers de wijnen van albariño ‘riesling-achtig’ noemen.
(vergroten)
Parra gallega
Karakteristiek is dat de traditionele wijngaarden van Rías Baixas pergola-wijngaarden zijn: parra gallega. De druivenzone is wel twee meter boven de grond, van oudsher om de druiven weg te houden van de vochtige bodem en de schimmels die daar leven, en om ventilatie mogelijk te maken. Tegelijk kunnen er onder de wijnranken gewassen worden verbouwd voor eigen consumptie. Ideaal voor kleine boeren, voor wie druiven telen bijzaak is. Alhoewel, met de huidige kiloprijzen van wel € 3,- per kilo is het meer en meer hoofdzaak.
Vinificatie
Het wijnmaken in Rías Baixas is er in het algemeen op gericht de aromatische kant van de druif en de frisheid van het gebied zo goed mogelijk naar voren te brengen. Albariño is aromatisch en zijn wijnen hebben doorgaans heel goede zuren, met opmerkelijk lage pH’s (2.9-3.0). Die zuren werden en worden soms door middel van malolactische omzetting verzacht, maar dat levert een aparte zuiveltoon op, die contrasteert met de natuurlijke ziltheid; daar moet je van houden. Uiteraard zijn de goede producenten, zeker in het hogere segment, ook gefocust op terroirexpressie, vandaar de specifieke herkomstaanduidingen. En zeker ook op complexiteit. De wijnen van albariño lenen zich –mede vanwege hun lage pH– heel goed voor langere rijping op de gisten (sobre lias). Die brengt extra gelaagdheid en textuur. Nieuw hout kom je weinig tegen; als men hout gebruikt, dan meestal ouder en groter hout.
Proeverij
Officieel heette de proeverij Los 10 Magníficos de la DO Rías Baixas, maar ik vond de subtitel mooier: La Mar de Vinos Atlánticos. De selectie was –net als eerder bij vergelijkbare proeverijen van top Priorat en Ribera del Duero– mede samengesteld door Ramon Francàs Martorell. Hij is een gerenommeerd redacteur (van de krant La Vanguardia) en sommelier, die de proeverij ook modereerde in vlot Spaans. Gelukkig spraken de wijnen voor zich.
De geproefde wijnen:
Albamar, Pepe Luis 2022, Rías Baixas 17,5 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | directe persing, spontane gisting in RVS met temperatuurscontrole, malo, opvoeding 15 maanden in Duitse en Oostenrijkse foeders | 13% alcohol
heel puur, wit fruit, rijp citrusfruit, zuivel en zilt, geconcentreerd; prachtige smaak, vol, fris, iets romig, gelaagd en heel lang.
Ad Bibendum, cat. 9
Forjas del Salnés, Leirana Areas de Arra Albariño 2019, Rías Baixas 17 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | directe persing, spontane gisting zonder temperatuurscontrole, geen malo, opvoeding van 12 maanden in gebruikte barriques van 500 liter | 13% alcohol
naturel, kweepeer, wat hooi, fris, zilt, kruidig, hout; oxidatief, iets romig, goede zuren, zoutig, lang.
Les Généreux, € 19,65
Eulogio Pomares Zárate e Hijos, Tras da Viña Albariño 2022, Rías Baixas 18 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | spontane gisting in RVS met temperatuurscontrole, geen malo, opvoeding 24 maanden in RVS op volle gisten zonder batônnage | 13,5% alcohol
stralend, geel fruit, bloemig, heel puur, gelaagd en intens; sappig, heerlijk fruit, geweldige zuren, kruidig, zeer lang.
Anfors-Imperial, cat. 9
Do Ferreiro – Bodegas Gerardo Mendez, Tomada do Sapo 2022, Rías Baixas 17,5 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | koele inweking, gisting in RVS, geen malo, opvoeding 10 maanden in RVS op fijne gisten | 13,5% alcohol
mooi geconcentreerd, peer, citrusfruit, fijn zilt, jong en puur; mooi fris, sappig, compact, jong, prachtig gelaagd, zoutig, lang.
Cuimed. – Fine Food & Spanish Wines, cat. 9
Agro de Bazán, Granbazán Limousin Albariño 2021, Rías Baixas 17,5 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | koele inweking, gisting in RVS, opvoeding 4-6 maanden in barriques en 18 maanden in RVS op fijne gisten | 13,2% alcohol
abrikoos, rijpe citroen, wat venkel, compact; zoetig sappig, fijne zuren, textuur, verfijnd en lang.
J. Bart, € 31,82
Palacio de Fefiñanes, Albariño de Fefiñanes III Año 2021, Rías Baixas 17 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | gisting in RVS, opvoeding 6 maanden in RVS op fijne gisten met batônnage en 24 maanden rijping in RVS | 13% alcohol
nectarine, rijp citrusfruit, kweepeer, zilt, groene kruiden, spannend; mooi intens, zoetzuur sappig, rond, wat romig en zoutig.
De Kok, € 44,95
Pazo Barrantes, La Comtesse de Pazo Barrantes Albariño 2019, Rías Baixas 17,5 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | volledig ontsteeld, koele gisting in Franse foeders van 3000 liter gedurende 85 dagen, opvoeding 12 maanden in Franse foeders en 12 maanden in beton | 13,5% alcohol
mooi ontwikkeld, bloemig, sinaasappelschil, geel fruit, fijn aards; mooi rijp en rijk, romig, textuur, zoutig en heel lang.
Grand Cru Wijnen, € 120,-
Pazo Señorans, Selección de Añada Albariño 2014, Rías Baixas 17,5 pnt
Val do Salnés | albariño 100% | gisting in RVS, opvoeding meer dan 30 maanden in RVS op fijne gisten | 13% alcohol
prachtige geur, abrikoos, honing, venkel, hooi, jodium; heerlijk rond, fijne structuur, zuren, fijne bitters, mooi lang.
Grand Cru Wijnen, Petit Clos, cat. 10
(vergroten)
Twee wat vreemde eenden in de bijt
Rías Baixas is niet alleen een DO voor witte wijnen, maar ook voor mousserende en zelfs (zeldzame) rode.
Mousserende Rias Baixas:
Frore de Carme, Frore de Carme Millésime Brut Nature 2019 16 pnt
rijpe appel, gekonfijt citrusfruit, toast, mandarijnenschil; vol, mooi fris, goede mousse, vrij intens en lang.
Rode Rias Baixas:
Terra de Asorei, Terra de Asorei Espadeiro 2021 16 pnt
mooi rood fruit, kersen, balsamico, fijn kruidig, fris; zoet rood fruit, zuren, amandel, goede afdronk.
Gerelateerde artikelen
