We leven in een bijzonder tijdsgewricht. Als je naar het journaal kijkt, dan zie je zo’n beetje elke dag een waarschuwing voor een onopgelost probleem. Netcongestie, stikstof, personeelstekorten, dreigende invloed van AI, noem maar op. Nog eentje: de enorme invloed van big tech. Het lijkt me geen toeval dat enkelen van rijkste mensen op aarde en/of van de rijkste bedrijven op aarde zich bezig houden met software/AI/sociale media – invullen wat van toepassing is. Vaak wordt beschreven hoe gevaarlijk ze zijn en hoe groot de invloed van deze bedrijven is. Ze zitten op schoot bij een knotsgekke en door en door corrupte president en ondergraven onze democratische waarden waar we bij staan. Maar tegelijk blijft het abstract.
Ik werd er weer eens mee geconfronteerd tijdens een online vergadering over onze nieuwe website. Ik rapporteerde problemen met het gebruik van firefox bij het gebruik van de database met onze proefnotities. De reactie was veelzeggend: ‘Het aandeel van firefox is niet meer dan 3,8%, daar kunnen we moeilijk rekening mee houden.’ Firefox is een browser die los staat van big tech en die eigendom is van een non-profit organisatie. Waarom wordt zo’n browser zo weinig gebruikt, vroeg ik me vertwijfeld af. Nou ja, al die Apple-fanaten die lekker op safari zitten maken zich blijkbaar niet druk over dit soort zaken. Die kijken op hun Apple watch of ze de afgelopen nacht goed genoeg hebben geslapen.
Mensen maken zich pas druk als de zaak voor zichzelf ontwricht raakt. Het idee dat een Amerikaanse president er met één pennenstreek voor kan zorgen dat al je microsoft-toepassingen worden geblokkeerd – zoals bij rechters van Internationaal strafhof is gebeurd – is blijkbaar nog niet bedreigend genoeg.
Een vergelijking met de situatie in de wijnwereld dringt zich op. Op het moment, zo’n tien jaar geleden, dat de wijnen uit de Sauternes problemen kregen met hun verkopen, haalden de eigenaren van de rode grands crus classé’s hun schouders op. Dat zou hen niet overkomen. Daarvoor waren de wijnen te gewild en te bekend. Nee dus. Inmiddels zitten ook zij in zwaar weer.
Zolang het jezelf niet overkomt, sluit je je ogen voor het probleem. Terwijl je dit al lang geleden aan had kunnen zien komen. Bij de prijzen die voor hoge Bordeaux werden gevraagd, werd de positie van deze wijnen op de wijnkaart, wereldwijd, aangetast. Niet alleen in Nederland nemen restaurants flinke marges, zodat de lol er voor veel mensen uiteindelijk vanaf gaat. Gek genoeg verkeren Bourgognes in een andere positie. Vaak zijn de oplages daar zo klein, dat alleen al de zeldzaamheid de waarde opdrijft.
Maar niets is eeuwig, ook niet voor de Bourgogne. Je ziet elders steeds meer goede Pinot noir op de markt komen, bijvoorbeeld in Duitsland. Mede door de klimaatverandering wordt het in de Bourgogne lastiger om wijnen met mooi fruit en een fijne frisheid te maken. Natuurlijk, de reputatie is zeer groot en de wijngaarden worden nog altijd voor recordprijzen verkocht. Ik wil alleen maar zeggen dat het altijd belangrijk blijft je gevoel met de markt te behouden. In de Bourgogne zijn ze daar waarschijnlijk ook beter in, omdat de menselijke schaal daar nog bestaat. Maar toch moet de situatie in Bordeaux een wake-up-call zijn – je weet nooit hoe de markt zich ontwikkelt. En van je Apple-watch hoef je geen waarschuwing te verwachten. Die kijkt alleen maar of je goed hebt geslapen.
Ronald de Groot
Gerelateerde artikelen
