Sardinië, autochtone druivenrassen in de hoofdrol - Perswijn
Achtergrond & InterviewsGeproefd & Beoordeeld

Sardinië, autochtone druivenrassen in de hoofdrol

Wel eens gehoord van de blauwe zones in deze wereld? Van die gebieden die wat meer afgesloten zijn van de buitenwereld en waar de bevolking langer en gezonder leeft? Een van die plekken is Sardinië. Hier gaat het leven op twee snelheden. Enerzijds beschikken ze daar over alle voordelen van de moderne tijd. Anderzijds houdt de Sardijn meer dan de rest van de wereldpopulatie vast aan oude tradities. Gezamenlijk eten bijvoorbeeld. En geen goede maaltijd kan zonder de uitstekende wijnen van het eiland. Want wijn maken is een traditie die daar al sinds lange tijd bestaat. Maar dan wel van hun eigen inheemse druivensoorten.

Familiebedrijven avant la lettre

Sella & Mosca Kelder uit 1903

Sella & Mosca

Heb je het over traditie, dan heb je het over Sella & Mosca, om precies te zijn Erminio Sella & Edgardo Mosca. Twee visionairs die in 1899 een, voor die tijd bijzonder, zelfvoorzienend wijnbedrijf opzetten. Bijna een heel dorp ontstond eromheen, om ook families van de werknemers een fatsoenlijk leven te bieden. Vandaag de dag is er alleen nog een nagekomen Mosca telg van 92 jaar die af en toe langskomt voor een goed glas. De familie zelf is niet meer in zicht. Het bedrijf is overgenomen door de Gruppo Moretti, een reus op het wijnvlak in Italië. Maar er is veel van het goede overgebleven. Anna Cadeddu leidt ons rond in het oude en het nieuwe gedeelte. We wandelen van de historische bakstenen gebouwen naar een hypermoderne stalen constructie met de nieuwste technologie op wijnmaakgebied.

 

Logo Sella & Mosca

Vermentino, cannonau en torbato

Even wat feiten: op 650 ha zijn 40 verschillende wijngaarden aangeplant. Er loopt 300 man personeel rond. Sella & Mosca is de grootste wijnmaker op het eiland en 35% van de gemaakte wijn is voor de wereldwijde export. Het is een eigenzinnig bedrijf dat zich nooit wat aangetrokken heeft van internationale trends. Zoals het buitensporige houtgebruik van de laatste decennia. Dat kreeg hier geen navolging. Zorgen voor de toekomst, en dan met name het klimaat, zijn er nauwelijks. Wijnmaker Giovanni Pinna: “Het was hier altijd al heet, die paar graden erbij maken ons niet bang. We hebben wel onze merlot gerooid. Daar zagen we geen toekomst meer in. We focussen op onze grote drie autochtone rassen, te weten: cannonau, vermentino en torbato. De laatste druif wordt exclusief bij Sella & Mosca geteeld. Daar maken we de icoonwijn Torbato di Alghero van. We zijn constant bezig met iets nieuws. We probeerden bijvoorbeeld een natuurwijn te maken, maar daar zijn we niet zo tevreden mee. Wat wel heel goed werkt is een mousserende wijn van de torbato. Dat komt ook omdat de Gruppo Moretti veel expertise heeft op dit vlak met hun andere bedrijven in Franciacorta”.

 

Geproefde wijnen (en te koop in Nederland)

  1. Alghero Torbato spumante: ongecompliceerd, parelend en lichtvoetig, heerlijk bij een visrisotto.
  2. Cannonau di Sardegna riserva 2016: vol rond en sappig rood met zachte tannines. Gul zwart fruit, kruidigheid en een behoorlijke lengte. Bijzonder fijn glas.
  3. La Cala Vermentino di Sardegna 2018: elegante krachtpatser. Mineraal en aromatisch met rijpe tonen en kruidigheid.
  4. Terre Bianche, Alghero Torbato 2018: sappig en een lekker vetje. Volle kruidige wijn met mooi citrus, wit fruit en gekonfijte abrikoos.

Importeur: De Monnik

 

Gespecialiseerd in mousserend op Sardinië

Meer mousserend is te proeven bij de Cantina Santa Maria la Palma.  We werden nieuwsgierig want hier maken ze de Akènta Vermentino DOC extra dry overal te vinden in de wijnbars op het eiland. Het is een spumante van de vermentino. Extra Dry is nog steeds de meest gedronken versie mousserende wijn in Italië. Met ongeveer 12 gram suiker per liter verwacht je iets heel zoets. Maar niets is minder waar. De wijn is lekker fris met een fijn zuurtje en wat appel en peer. Er is ook een cuvée die ze laten rijpen op de bodem van de zee. (www.aromidalmondo.com).

Niet mousserend, maar wel van een bijzondere intensiteit: de vermentino van Mora & Memo Tino sur lie- Isola dei Nuraghi IGT (van Krimpen)

Intense wijn met rijp fruit, iets floraal en kruidigheid. Volle, rijke smaak met veel volume. Mooie glazen dop als afsluiter.

 

Salvatore Sedilesu

Giuseppe Sedilesu: cannonau en granazza

Bescheidener van opzet dan Mosca & Sella, maar niet minder indrukwekkend zijn de wijnen van Giuseppe Sedilesu. Als landarbeider startte hij met één gepachte hectare en breidde dit uit naar twintig hectare eigen land. Het resultaat van heel hard werken. Tegenwoordig zijn het zijn kinderen en kleinkinderen die het maken van wijnen van de cannonau druif op deze hectares tot een ambacht hebben verheven. Cannonau is de Sardijnse variant op de grenache en wordt hier al 3300 jaar aangeplant. Het is daarmee de oudste wijndruif uit het hele Mediterrane zeegebied. Lag de focus vroeger op vooral véél wijn maken, nu gaat het om kwaliteit en diversiteit.

 

Granazza

Mamoiada, bakermat van de Cannonau

Rond het dorp Mamoiada, officieel erkend als een van de meest geschikte plekken voor de cannonau, staan de zeer oude druivenstokken in twee subzones Muruzzone en Garanuelle.  Op 600 meter boven zeeniveau groeien ze in de zogeheten ‘alberello’ vorm, oftewel bush vines, kleine struikjes laag bij de grond. Zo zijn ze goed bestand tegen de altijd waaiende wind. De struiken staan samen in de wijngaard met de onbekende granazza druif. Want net als bij Sella & Mosca heeft ook deze familie een onbekende druif als paradepaardje geadopteerd.

 

Biologisch boeren

Biodynamisch of natuurwijn?

De werkwijze van de Sedilesu familie is biologisch dynamisch. Dat zetten ze liever niet op het etiket. Want volgens wijnmaker Francesco Sedilesu is niet iedereen daar even enthousiast over. Hij heeft het liever over het feit dat ze wijn maken volgens de oude tradities. “Onze werkwijze is er een met gezond verstand en respect voor de natuur. De rol van de producent is miniem tegenover die van de natuur. We ondersteunen die door met nog alles met de hand te doen. Door met ossen te ploegen en alleen natuurlijke bestrijdingsmiddelen te gebruiken en niet te irrigeren”. Ook qua vinificatiemethodes gaan ze hun ze eigen weg. “We laten ons niet gek maken door internationale trends. Dat betekent minimale toevoeging van sulfiet, geen toegevoegde gisten, geen stabilisatie, klaring of filtering en vooral niet te veel hout, anders is het terroir niet meer te proeven. Voor de rijping gebruiken we beton en hele grote vaten van 7500 liter. Cannonau uit deze streek is uniek. Met deze druif moet je voorzichtig omgaan”. We proeven een serie wijnen van jaargang 2017 tot 2010. Enorme verschillen, maar ook overeenkomsten. Allemaal stevig, aards, mineraal, met veel rijp rood tot zwart fruit. Fantastische maaltijdbegeleiders. Geen spoor van de smaak van geoxideerde ‘natuur’wijn in deze serie.

 

Wow wijn

Maar dan komt de wijn van de granazza (Granazza IGT Barbagia 2016) druif op tafel. Goudgeel en zeer intens van geur en smaak. Hier wel de aroma’s van een natuurwijn, maar dan de prettige. Rond, complex, intens en met een indrukwekkende lengte. We proeven noten, gekonfijte abrikoos en iets van turf. De tien gram restsuiker is perfect in balans met de toch hoge zuren. Een bijzonder mooie match bij de schapenkaas die hier ook gemaakt wordt. De variant ‘sulle bucce’ oftewel op de schil gerijpt, is nog een tandje heftiger. De Perda Pinta wijnen zijn de zachte en zoetere variant. Ook hier is de variant met schilweking de meest intense. Helaas is er niet zoveel van, tot groot verdriet van Francesco. Want in het maken van de granazza wijnen ligt zijn hart.

 

Cannonau geproefd

We proeven vier verschillende cuvées, in verschillende jaargangen en van in leeftijd variërende stokken. Wat ze met elkaar gemeen hebben, is een minerale aardse smaak in combinatie met impressies van rood fruit. De tannines zijn over het algemeen zacht. De alcoholpercentages zijn hoog, 16% is geen uitzondering. Toch proef je dit niet. De etiketten zijn wat duister, met het symbool van de lokale rituele maskerdragers uit vervlogen tijden, de mamuthones.

  1. Carnevale Cannonau di Sardegna DOC Riserva 2015: toegankelijke en internationale versie. Kruidig, rond met een toets van vanille.
  2. Mamuthone Cannonau di Sardegna DOC 2014 : zeer intens, vol en rijk, iets ingedroogd fruit.
  3. Ballu Tundu Cannonau di Sardegna DOC Riserva  2010: elegant, mooi zuurtje laurier en drop.
  4. Giuseppe Sedilesu Cannonau di Sardegna DOC Riserva (2010) : zwart fruit, vleugje drop, iets medicinaals.

Importeurs : Villa Fattoria en Anfors-Imperial

 

Petri Houweling

Château Petri

Reageer op dit item