Chili, wijnland op twee snelheden (deel 1) - Perswijn
Reportages & Reizen

Chili, wijnland op twee snelheden (deel 1)

Chili is een boeiend wijnland met zeer uiteenlopende wijnen gemaakt door gepassioneerde wijnmakers. Zo, dat is meteen de conclusie van dit verhaal. Onlangs maakte ik een wijnreis door Chili. Met de laptop op schoot mét uitzicht op de majestueuze Andes schreef ik in de bus een verslag van het bezoek aan een aantal viñas. Al deze bedrijven hebben een verschillende achtergrond en een eigen visie. Het zijn bedrijven die al honderden jaren wijn maken óf het zijn juist nieuwkomers die net een eigen herkomstbenaming hebben aangevraagd. Het zijn landverhuizers met een heel eigen stijl óf commerciële bedrijven die de meer gebaande paden volgen. Vele tegenstellingen dus.

De rode draad bij al deze viñas is het gebruik van de grote druivensoorten die uit klassiek Europa afkomstig zijn.  Cabernet sauvignon en sauvignon blanc zijn veruit de meest populaire druiven. Maar de wijnen zijn echt even anders. Want men werkt vooral heel modern. Er wordt volop gestoeid met klonen en onderstokken die bepaalde resultaten opleveren. Wijnland Chili is niet bij te houden.

 

De maakbare druif

Het eerste bezoek betreft het Concha y Toro Centre of Research and Innovation (CRI) in Talca. Als ik al romantische ideeën over wijn maken had, verdwijnen deze als sneeuw op de Andes na dit bezoek. Hier ervaar je hoe men in Chili met de toekomst van wijnbouw omgaat. Tenminste, als het gaat om de toekomst van de wineries van het grootste bedrijf van het land: wijngigant Concha Y Toro. Op hun 9000 hectare wordt een hele plas wijn gemaakt in alle kwaliteitsniveaus. Van supermarktniveau en zeer toegankelijk tot high-end voor de tophoreca. Er wordt niets aan het toeval overgelaten om het beste druifmateriaal te verkrijgen. Want kwaliteit is maakbaar. Is het zo dat de meeste wijnmakers het werk in de wijngaard doen, hier beïnvloeden ze dit proces vóór die tijd.  Sinds 2014 houdt dit instituut zich bezig met de verbetering van de meest aangeplante druivenrassen in dit land; cabernet sauvignon, merlot, carménère, chardonnay en sauvignon blanc. Met een eigen laboratorium, kwekerij en een kelder op miniformaat.

 

Smart industry door experimentele wijnbouw

Het doel van dit centrum is om virusvrije druivenplanten te kweken die bestand zijn tegen de meest voorkomende ziektes. Ze moeten tegelijkertijd sterk genoeg zijn om de effecten van klimaatverandering op lange termijn te overleven. Bovendien moeten ze minstens 25 jaar lang voor voldoende druifmateriaal zorgen.  Dit alles gebeurt door het klonen van de grote Vitis Vinifera rassen. Zelf noemen ze het ‘genetic modification by natural capacity of the plants’. Goed of slecht, tja wie kan het zeggen. Het heeft absoluut voordelen. Als er minder ziektes voorkomen in de wijngaard, zijn er ook minder bestrijdingsmiddelen nodig. Er worden nieuwe methoden ontwikkeld om met het veranderende klimaat om te gaan. Men weet bijvoorbeeld tot op de milliliter nauwkeurig hoeveel water er wanneer per druivensoort nodig is. De mobiele telefoon, met een speciaal ontwikkelde app (GRAPPE), wordt een handige nieuwe tool om alles onder controle te houden. Men weet exact hoeveel liters een wijngaard gaat opleveren. Ook weet men wat voor wijn het uiteindelijk gaat worden en ook nog voor welke doelgroep. Per marktsegment worden speciaal bepaalde druiven geteeld met de smaak voor die betreffende doelgroep. Elke markt heeft zijn eigen kloon.

 

Terroir?

De boeren die voor Concha Y Toro de druiven telen, worden nauw betrokken bij het proces. Ze bepalen mee welke klonen de beste zijn voor welke soort wijn. Het project wordt medegefinancierd door de overheid en de resultaten zijn bedoeld voor de hele Chileense wijnindustrie. Dit is de toekomst van wijnbouw. Ik hoor hier alleen heel weinig over terroir als smaakbepaler. Maar daar gaat men in Chili ook vooruitstrevend mee om. De grenzen waar wijnbouw mogelijk is, worden alsmaar opgerekt. Eerder proefden we al sauvignon blanc en pinot noir aangeplant in de Atacama woestijn. Ook een bijzonder gegeven. Natuurlijk is de ene woestijn de andere niet.

Hier heb je veel aanbouw op de hellingen en zijn de temperaturen tussen dag en nacht zeer uiteenlopend. En toegegeven, de Terra van Ventisquero, sauvignon blanc uit Valle Atacama uit de gelijknamige woestijn (De Monnik Dranken), is zeer fris en zelfs uitzonderlijk hoog in zijn zuren. Volgens Gerard Casaubon, directeur van het CRI, is het belangrijkste aspect van een bepaald terroir dan ook de waterhuishouding. Dat bepaalt hoe een plant groeit. Dat is zeker waar, maar dan toch weer terug naar de smaak, de typiciteit. Die vinden we ook in Chili.

Bewegingen als Vigno, ‘de vignodoris de Carignan’, zorgen voor een mooie tegenhanger. Zij maken uitsluitend wijn van de inheemse druivensoort carignan (minimaal 65%) op stokken die ouder zijn dan 30 jaar. In het proces is irrigatie verboden en is twee jaar opleg op fles verplicht. Zoals eerder gezegd, Chili is een wijnland van vele tegenstellingen.

 

Pinots als paradepaardjes

Cono Sur, dochterbedrijf van CRI,  maakt natuurlijk ook gebruik van de expertise van het overkoepelende bedrijf. Wijnmaker Guillermo Sánchez Martínez zegt niet anders te kunnen.

“Met het aangepaste druiven materiaal is de opbrengst per wijngaard 70 hectoliter in plaats van 40. Maar dan wel van dezelfde kwaliteit. Ik moet wel zo werken om de prijs op niveau te houden. Massale selectie is niet meer van vandaag. We moeten mee met onze tijd”.

Cono Sur is sowieso een uitzonderlijk bedrijf. Twintig jaar geleden werd besloten om zich op de pinot noir als belangrijkste druif te concentreren. Er werd uitgebreid naar het relatief koele BioBio, waar ook de voor Chili uitzonderlijke druiven als viognier en riesling staan aangeplant. We proeven een serie pinots uit de Colchagua- en San Antonio-vallei. Ook een pinot uit de Bicicleta serie komt voorbij. Guillermo: “Deze lijn zorgt voor de belangrijkste inkomsten van het bedrijf en wordt wereldwijd verkocht. Het lukte ons zelfs om met deze lijn vier jaar lang de sponsor van de Tour de France te zijn. Een absolute doorn in het oog van de Fransen”.

De pinots die we proeven zijn slank en elegant, met als uitspringers de wijnen van de serie uit de Casablanca vallei: de Cono Sur 20 Barrels en de Cono Sur Ocio. De laatste is een directe concurrent van een Bourgogne uit de hogere klasse. Dat mag ook wel, het prijskaartje is navenant. Beide wijnen rijpen veertien maanden op nieuw Frans eiken zonder dat het hout overheerst. Dit zijn wijnen die het beste van beide werelden in zich hebben.

Importeur: LFE

 

Decadentie ten top

Hebben we het over decadentie in de wijn, over die wineries die al jaren in familiebezit zijn,  dan hebben we het over Casa Silva in de Colchagua vallei. Op de vier schitterende domeinen kom je de twee grote passies tegen: paarden en wijn van de carménère druif. Sinds zes generaties al dé bezigheden van de familie. Ze houden ruim 500 paarden met een bijbehorend fokprogramma, ter plekke uitgevoerd. Deze zijn nodig voor het poloteam met o.a. de familieleden voor het beste team in Chili.

In de wijnkelder een mooie collectie met antieke en eigentijdse auto’s en verder nog ongeveer 250 hectare wijngaard verdeeld over die vier domeinen. Je waant je in verloren tijden van de grootgrondbezitters, als het niet zo duidelijk zou zijn dat hier serieus goede en zeer eigentijdse wijn gemaakt wordt. Zoals gezegd gaat het hier om de carménère. En dat is best bijzonder, in de rest van Chili staat vooral (50%) de cabernet sauvignon aangeplant. Hier hebben ze het niet over klonen. Nee, deze carménère komt van oude planten op de originele onderstokken. Ook op dit bedrijf is dit een uitzondering. Als het gaat om andere druivensoorten zoals riesling, petit verdot en sauvignon gris werkt men wèl heel modern. Maar de focus ligt dus op de ‘late merlot’ zoals de carménère ooit werd genoemd.

Er wordt hier volop geëxperimenteerd met microterroir. We proeven een serie van drie verschillende jaargangen Casa Silva Microterroir, jaargangen 2009, 2010 en 2011. Los Linques is het belangrijkste domein voor deze wijnen. Het ligt dan ook ideaal, dicht tegen de Andes aan. Maar de druiven komen ook van andere kleine stukken geselecteerde wijngaard. De Casa Silva Microterroir 2009 is helemaal op dronk, met een zijdezachte elegantie en mooi geïntegreerd hout. Een bijzonder fijn glas. Jaargang 2010 is een schoolvoorbeeld van ‘typisch Colchagua’ maar wel heel goed uitgevoerd. De 2011 versie is, wat mij betreft, het interessantste. Dezelfde complexiteit, dezelfde smaak van zwart fruit gecombineerd met wat witte peper en dezelfde lange mond. Maar wat een kracht, gecombineerd met de elegantie van dezelfde wijn uit 2009. Dit is Chili op z’n mooist. Serieus geweldige wijn gemaakt van een authentieke druif. Dit soort wijnen maakt dat mijn absolute voorkeur voor wijnen uit klassiek Europa langzaam verdwijnt.  

Importeur: LFE

 

Petri Houweling

3 Reacties

Reageer op dit item